SVJETSKI DAN SRCA – BUDI HEROJ SVOGA SRCA

Obilježavanje Svjetskog dana srca ima za cilj da ukaže populaciji da i pored toga što su oboljenja srca i krvnih sudova preventabilnog karaktera, i dalje predstavljaju osnovni uzrok obolijevanja i prijevremenog umiranja. Ove bolesti odnose 17,9 miliona života svake godine i učestvuju sa 31% u strukturi svih smrtnih slučajeva u svijetu. U Evropi, prema procjenama Svjetske zdravstvene organizacije bolesti srca i krvnih sudova učestvuju sa preko 50% u ukupnom mortalitetu, a od toga polovina umire od akutnog koronarnog sindroma.

        Podaci Instituta za javno zdravlje Crne Gore pokazuju da u Crnoj Gori od akutnog koronarnog sindroma (AKS) – akutni infarkt miokarda i nestabilna angina pektoris – godišnje obolijeva više od 1000 osoba koje su najčešće u radno-aktivnoj dobi, te komplikacije bivaju usložnjene ekonomskim implikacijama. Prema posljednjim dostupnim podacima Registra akutnog koronarnog sindroma broj slučajeva obolijevanja od ove bolesti iznosio je 1440. Polna distribucija oboljelih ukazuje na veću zastupljenost muškaraca u strukturi obolijevanja od AKS, jer podaci pokazuju da je prijavljeno 902 slučaja AKS muškog pola (63%) i 538 slučajeva AKS ženskog pola (37%). Broj umrlih od AKS iznosio je 212, pri čemu je skoro dva puta više umrlo osoba muškog pola (63.2%) u odnosu na osobe ženskog pola (36.8%). Najviše umrlih, njih 75.4%, pripadalo je starosnoj grupi iznad 65 godina. Osnovni uzrok smrti je kod 96.2% osoba bio akutni infarkt miokarda, dok je 3.8% umrlo od nestabilne angine pektoris.

        Kardiovaskularne bolesti (KVB) klinički se manifestuju, najčešće u srednjem i starijem životnom dobu, nakon mnogo godina nezdravog načina života (pušenje, nezdrava ishrana i fizička neaktivnost) i prisustva faktora rizika (povišena vrijednost masnoće u krvi, povišen krvni pritisak i povišena vrijednost šećera u krvi). Međutim, sve češće se ova oboljenja evidentiraju i kod pripadnika populacije mlađe životne dobi. Iako je kliničko ispitivanje akrdiovaskularnih boleti uglavnom akutno, one se često razvijaju postepeno i uzrokuju značajan gubitak u kvalitetu života i invalidnost.

        Ovogodišnja globalna kampanja Svjetske kardiološke federacije za Svjetski dan srca se obiljležava pod sloganom BUDI HEROJ SVOGA SRCA sa željom da se stvori globalna zajednica Heroja naših srca. To su ljudi iz svih sfera života širom svijeta koji djeluju sada kako bi oni i njihove porodice živjeli zdravijim životom. Glavni poziv na djelovanje u ovogodišnjoj kampanji usmjeren je na obećanje. Svi možemo biti heroji svoga srca tako što ćemo obećati sebi, svojoj porodici, svojim prijateljima, svojim bolesnicima, stanovništvu da male promjene u životnom stilu mogu uticati na zdravlje našeg srca, kao što su:

  1. Obezbijediti organizmu dovoljnu količinu sna, jer nekvalitetan i nedovoljan san često može rezultirati visokim krvnim pritiskom, što negativno djeluje na zdravlje srca.
  2. Umjerenost u korišćenju soli, jer organizam neutralizuje unos natrijuma tako što krv otpušta više vode, usljed čega, u vrlo kratkom vremenskom periodu, dolazi do ozbiljnog opterećenja srca i narušavanja njegovog zdravlja.
  3. Umjerenost u jelu, kako bi se tjelesna masa održavala na nivou koji neće stvarati opterećenje radu srca. Ovaj pokazatelj zdravlja se vrlo jednostvano prati mjerama uhranjenosti i obima struka.
  4. Redovno upražnjavanje fizičke aktivnosti koja je prilagođena uzrastu i fizičkim mogućnostima osobe. Ona održava adekvatnu uhranjenost, ali i obezbjeđuje olakšane funkcije srca.
  5. Prestanak pušenja, odnosno nepušenje, je osnovna mjera zaštite sveukupnog, a posebno zdravlja srca, kao i smanjenja nivoa stresa.
  6. Redovne kontrole kod izabranog doktora u cilju kontinuiranog praćenja visine krvnog pritiska, masnoće, šećera i drugih parametara u krvi. Navedeni podaci omogućavaju procjenu kardiovaskularnog rizika, a to je neophodno za kreiranje plana unaprijeđenja zdravlja srca.
  7. Praćenje vrijednosti šećera u krvi, jer  KVB čine većinu svih smrtnih slučajeva osoba sa dijabetesom. Stoga je kod osoba koje imaju povećane vrijednosti šećera u krvi od posebnog značaja pratiti zdravlje srca i krvnih sudova.
  8. Praćenje vrijednosti krvnog pritiska, jer je povišeni krvni pritisak vodeći faktor rizika za KVB. Poznat je i kao „tihi ubica“, jer obično nije praćen znacima upozorenja, ni simptomima, a mnogi ljudi nisu ni svjesni da ga imaju.
  9. Praćenje vrijednosti holesterola, jer  se on povezuje s približno 4 miliona smrtnih slučajeva godišnje.
  10. U posljednje vrijeme sve se češće pominje i uticaj bakterija iz usne šupljine koje se udišu i na taj način prenose u imunološki sistem, što može biti važan faktor rizika za nastanak oboljenja srca, jer ni srce nije imuno na njih. Stoga je važno pratiti bakterijski nalaz u ustima da bi se pravovremeno reagovalo.

        Institut za javno zdravlje Crne Gore povodom obilježavanja Svjetskog dana srca 29. septembra i Međunarodnog dana starijih osoba 30. septembra na Trgu nezavisnosti organizovao je zdravstveno-promotivni događaj s ciljem edukacije građana o malim promjenama u životnom stilu koje mogu da očuvaju i unaprijede zdravlje našeg srca.

        Ovaj događaj organizovali su u saradnji sa Ministarstvom zdravlja, Domom zdravlja Podgorica, The Capital Fitness centrom i Udruženjem studenata medicinskog fakulteta MoMSIC. Tokom trajanja događaja organizovan je trening, savjetovanje o značaju redovne fizičke aktivnosti i pravilne ishrane za prevenciju kardiovaskularnih bolesti. Takođe, posjetioci su mogli da provjere i svoj kardiovaskularni rizik, izmjere krvni pritisak i nivo šećera u krvi, kao i tjelesnu težinu.

                                                                                     

Institut za javno zdravlje