Predstavljajući prvu rang-listu neželjenih fizičkih efekata 30 često korišćenih ljekova koju su objavili naučnici Kraljevskog koledža u Londonu i Univerziteta u Oksfordu, BBC NEWS, na srpskom, upozorava na rastući trend potrošnje antidepresivi i anksiolitika na Balkanu. Ujedno, u tekstu objavljenom ovim povodom upozorava se na najčešće neželjene efekte koje bi trebalo imati u vidu.
U Srbiji je, kako se navodi u tekstu, tokom 2024. godine kupljeno 2,4 miliona pakovanja ljekova za smirenje, što čini rast od 12% u odnosu na prethodne dvije godine. Najviše je prepisivan sertralin. U 2023. godini potrošnja anksiolitika izdatih na recept premašila je sedam miliona pakovanja. Hrvatska bilježi rast na 37 korisnika na 1.000 stanovnika, a u Bosni i Hercegovini je, samo u posljednjoj deceniji, potrošnja porasla za 40%. Ipak, najveći svjetski potrošači su: Island, Portugal i Velika Britanija.
U okviru prve rang-liste neželjenih fizičkih dejstava ljekova naučnici su analizirali 151 studiju sa preko 58.500 pacijenata, fokusirajući se na uticaj lijekova u prvih osam sedmica liječenja. Istraživači napominju da je realni rizik kod hronične terapije vjerovatno veći. Rezultati objavljeni u časopisu Lanset ukazuju na klinički značajne razlike među antidepresivima. Eksperti naglašavaju da “ne postoje dva ista antidepresiva” i da ove razlike mogu povećati rizik od srčanog ili moždanog udara kod predisponiranih pacijenata. Tako se, na primjer, pacijentkinji koja ne želi da se ugoji preporučuju agomelatin, sertralin ili venlafaksin, dok se za pacijenta sa visokim pritiskom savjetuje ordiniranje citaloprama, escitaloprama i paroksetina. Amitriptilin povećava kilažu, rad srca i pritisak, ali je koristan za ublažavanje bolova i nesanicu.
BBC NEWS, na srpskom; https://www.bbc.com/serbian/articles/cyv8eg1l8d4o/cyr; Džejms Galager
