Doc. dr Mihailo Vukmirović, kardiolog aritmolog
Odjeljenje za poremećaje ritma i elektrofiziologiju srca,
Klinički centar Crne Gore
Interventno liječenje poremećaja ritma preporučuje se kod pacijenata kod kojih nije efikasna medikamentozna terapija.
Elektrofiziološko ispitivanje je invazivna dijagnostička procedura kojom se registruju električni signali srca, snimaju putevi i vrijeme njihovog širenja kroz srčani mišić. Ukoliko se električni nadražaj provodi suviše brzo ili pak usporeno stvara se podloga za nastanak poremećaja ritma. Ova procedura podrazumijeva uvođenje elektrofizioloških katetera preko preponske vene ili arterije do srčanih šupljina. Vrh ovih katetera je savitljiv što omogućava njihovo pozicioniranje na segmente srčanih šupljina iz kojih mogu nastati patološke aritmije, odnosno preko kojih prolaze vlakna koja su odgovorna za aberatno sprovođenje struje srca. Obično je izrađen od plemenitih metala zbog bolje detekcije lokalne električne aktivnosti, odnosno sprovođenja do komandne stanice gdje se obavlja detaljna analiza i čuvanje intrakardijalnih signala. Savremeni elektrofiziološki kateteri na vrhu imaju i senzor kojim se može mjeriti sila njegovog pritiska na lokalno mišićno tkivo, čime se optimizira kontakt i postiže značajna sigurnost zbog izbjegavanja perforacije, ali i efikasnost zbog dobre isporuke radiofrekventne, krio ili farapulsne energije.
Radiofrekventna ablacija podrazumijeva isporuku visokofrekventne struje koja dovodi do zagrijavanja lokalnog mišićnog tkiva čime se postiže trajno termalno mikrooštećenje koje čini barijeru za propagaciju patološkog električnog impulsa odgovornog za nastanak poremećaja ritma. Radiofrekventna ablacija pogodna je za liječenje tzv. supraventrikularnih paroksizmalnih tahikardija u čijoj osnovi je postojanje aberatnog sprovođenja električnog impulsa odgovornog za pojavu kružnog kretanja struje srca odnosno tahikardije. Radiofrekventnom ablacijom mogu se riješiti i učestale pretkomorske i komorske ekstrasistole koje nastaju pojavom prevremene strujne aktivnosti iz lokalnog srčanog mišićnog tkiva. Ovom metodom može se liječiti i atrijalna fibrilacija.
Atrijalna fibrilcija je najčešća održavajuća aritmija čija je učestalost u stalnom porastu. Ovo oboljenje u početnom stadijumu izazvano je pojavom električnih okidača iz mišićnih rukavaca plućnih vena koji mogu dovesti do haotičnog, nepravilnog rada srca. Kateter ablacija atrijalne fibrilacije podrazumijeva produkovanje električne barijere između plućnih vena i lijeve pretkomore, čime se prekidaju abnormalni električni putevi odgovorni za nastanak ove aritmije
Krioablacija je metoda kojom se specijalizovani kateter opremljen sa balonom na svom vrhu uvodi u lijevu pretkomoru, a potom i naduva odnosno pozicionira u ušće plućnih vena. Primjenom ekstremne hladnoće dolazi do trajnog oštećenja lokalnog tkiva i barijere u propagaciji abnoralnim ektopičnih strujnih signala iz mišićnog tkiva plućnih vena u ostale djelove srca. Krioablacija je podesna za liječenje atrijalne fibrilacije jer je jednostavnija od radiofrekventne ablacije, krivulja edukacije kardiologa elektrofiziologa je brža, a i ukupno vrijeme trajanja procedure je kraće zbog čega je nezaobilazna procedura u savremenim elektrofiziološkim centrima.
Farapulsa ablacija je savremena metoda kod koje se koriste pulsirajuća električna polja visoke amplitude koja dovode do trajnih oštećenja tkiva preko kojih se prenose patološke struje srca. Ablacija pulsnim poljem razlikuje se od radiofrekventne i krioablacije jer ne koristi termalni odnosno efekat smrzavanja tkiva već dovodi do tzv. elektroporacije ćelijskih membrana sa ciljanom destrukcijom ćelije preko koje se, ukoliko je električno aktivna propagirati abnormalna struja srca, ali bez značajnog oštećenja okolnih struktura. Navedenim se smanjuje rizik od komplikacija naročito u osjetljivim djelovima srca.
U Kliničkom cetru Crne Gore rutinski se obavljaju kateter ablacije radiofrekventnom i krioenergijom, a u planu je da se u toku narednih par mjeseci krene i sa farapulsnim ablacijama.
