Net – Age projekat

0
169

Promovisanje regionalnog društvenog razvoja kroz podsticanje umrežavanja relevantnih zainteresovanih strana u oblasti javnog i volonterskog sektora zaduženog za povećanje inovacija u pružanju socijalno-zdravstvenih usluga kod starije populacije

net ageCrna Gora je kao i ostale zemlje suočena sa problemom starenja populacije i zbog toga, kao i u ostalim zemljama Evrope, Vlade i predstavnici civilnog društva svakodnevno su u potrazi za novim rješenjima u vezi sa brigom o starima po svim aspektima. Problem starenja povezan je i duboko utiče na socijalne i ekonomske sfere svih zemalja. Pored toga, starost stanovništava uslovljava sve veći pritisak na održivost usluga u okviru sektora koji su od interesa za stare (socijalna i zdravstvena zaštita prije svega), te je neminovno raditi na unaprijeđenju svih, njima usmjerenih, usluga. Budućnost pretpostavlja još značajnija učešća starih u strukturama stanovništva, što zahtijeva adekvatna prilagođavanja u svim društvenim strukturama. Prema posljednjim podacima Monstata, u Crnoj Gori se, trenutno, nalazi 79 337, pripadnika starijih od 65 godina, što čini 12,8% ukupne populacije, a prema brzini starenja populacije nalazi se na 42 mjestu. Sve navedeno upućuje na zaključak da je od posebnog značaja organizovati adekvatne oblike zbrinjavanja starih osoba u skladu sa njihovim potrebama.

Zdravstvena zaštita starih je organizovana po principima dostupnosti i pristupačnosti kroz organizaciju novog doma zdravlja u kojem usluge zdravstvene zaštite pružalac ostvaruje i u kući korisnika, prema potrebama. Potreba postojanja oblika palijativne zaštite je prepoznata u sistemu i planira se organizacija ovog oblika njege starih osoba. Takođe, neophodno je raditi na unaprijeđenju kućne njege u smislu stvaranja alternativnih oblika zbrinjavanja bolničkom liječenju, što je značajno prilagođenije tretmanu starih osoba, a i ekonomičnije za sistem. Postojeći kapaciteti socijalne zaštite starih osoba nijesu u mogućnosti da odgovore aktuelnim potrebama starih lica, a posebno ne mogu da obezbijede smještaj starih lica sa demencijom i duševnim problemima. Osnovni stručni postupci procjene potreba starih lica i individualnog planiranja u ustanovama nijesu razvijeni u skladu sa savremenim zahtjevima stručnog socijalnog rada i standardima kvaliteta usluga. Sve navedeno upućuje na neophodne promjene prilagođavanja zaštite starih osoba njihovim potrebama i mogućnostima.

   Institut za javno zdravlje, već treću godinu, u saradnji sa Asocijacijom za demokratski prosperitet – Zid, u partnerstvu sa još 11 partnera iz 6 zemalja Jadranske regije realizuje  prekogranični Projekat  “NET-Age”. Vodeći partner je Regija Marche – Odjeljenje za socijalne i zdravstvene programe iz Italije,  dok su ostali partneri iz Hrvatske, Albanije, Srbije i Slovenije. Pridruženi partner na Projektu je Evropski volonterski centar iz Brisela (CEV). U svakoj od pomenutih zemalja Projekat realizuju po dva partnera, i to jedan iz javnog i jedan iz civilnog sektora. Projekat je finansiran sredstvima iz IPA Adriatic prekogranične sradnje i traje do maja 2015. godine. Projekat ima za cilj osnaživanje i razvoj održivih kapaciteta za sprovođenje inovativnih socijalnih i zdravstvenih usluga za starije i nemoćne osobe, te promociju aktivnog starenja u Jadranskoj regiji. Novi inovativni projekti pružanja socijalno – zdravstvenih usluga starijim osobama garantuju aktivni, zdraviji i samostalniji život, a u isto vrijeme doprinosi se održivosti sistema održavanjem ravnoteže između kvalitetne usluge i troškova usluge.

U pokušaju da se pomogne u rješavanju narastajućih problema  NET-Age projekat će  pokušati da doprinese poboljšanju koordinacije između javnog, privatnog i civilnog sektora, smanjujući pri tome potencijalne prepreke u području pružanja pomoći starijim osobama i ohrabrujući ih da sarađuju na sprovođenju partnerskih socijalno – zdravstvenih projekata na lokalnom i Jadranskom nivou.  Navedeni Projekt će, takođe doprinijeti zajedničkom definisanju socijalno – zdravstvenih lokalnih politika kao i povećanju kompetencija i vještina svih uključenih u sprovođenju socijalnih – zdravstvenih projekata i usluga, bez obzir da li su iz javnog ili civilnog sektora. Projekat će doprinijeti i podizanju svijesti o potrebama starijih osoba, dostupnim uslugama, važnosti i vrijednosti volontiranja.

Crna Gora je u okviru Projekta zadužena za trenutno realizirajući radni paket tri, u okviru kojeg je bila u obavezi da definiše kriterijume za lokalna  mapiranja, a koji su bili vezani za pružaoce usluga, postojećih socijalnih politika po svim segmentima, kao i korisnika usluga za stare. Prije definisanja pomenutih kriterijuma stručnjaci iz Crne Gore morali su da definišu relevantne indikatore na osnovu kojih su i rađena pomenuta mapiranja trenutne situacije u okviru brige o starima, a na koje su dali saglasnost svi uključeni partneri.

Lokalna mapiranja su pomogla zemljama partnerima da urade svoje lokalne SWOT analize u kojima su predstavljene lokalne prednosti (snage), njihove slabosti, mogućnosti i prijetnje (opasnosti).

Nakon što su svi partneri odradili svoje SWOT analize, partneri iz Crne Gore su bili u obavezi da urade zajedničku SWOT analizu koja bi predstavila zajedničke prednosti ili mogućnosti, zajedničke slabosti sa težnjom da se prevedu u mogućnosti, kao i zajedničke prijetnje sa ciljem da se definiše metodologija prevazilaženja navedenih opasnosti u jadranskoj regiji. Zajednička SWOT analiza je predstavljena od strane stručnjaka Instituta za javno zdravlje na sastanku u Albaniji, nakon čega je ista usaglašena.

 

        U Crnoj Gori je održana radionica sa ciljem razmjene iskustava, donošenja zaključaka u vezi sa realizovanim aktivnostima, kao i predstavljanjem programa mobilnosti, koje su imale za cilj sticanje vještina u organizaciji brige o starim kroz razmjene iskustava i znanja. Nakon toga je realizovan program mobilnosti i učesnici iz Crne Gore su imali priliku da se neposredno upoznaju sa metodama zaštite starih osoba u partnerskim zemljama, koje imaju značajno dužu tradiciju u ovom domenu. Ovaj dio Projekta je od posebnog značaja, zbog upoznavanja sa mjerama i aktivnostima organizacije brige o starim osobama, ali i stvaranja kontakta sa pružaocima usluga iz drugih zemalja. Na ovaj način su zadovoljeni osnovni preduslovi formiranja mreže podrške posebno osjetljivoj kategoriji stanovništva. Stečena iskustva i znanja su redovno prenošena javnosti kroz različita sredstva komunikacije.

Istovremeno sa realizacijom aktivnosti iz pomenutog radnog paketa, partneri su učestvovali i u nizu drugih aktivnosti kojima su koordinirali partneri iz drugih zemalja. U okviru Projekta obavlja se svakodnevna (u velikom broju navrata) međupartnerska komunikacija, a posebno komunikacija sa vodećim partnerom.

 

 

Piše:  Prof. Dr Agima Ljaljević,

Rukovodilac Projekta NET – AGE

Institut za javno zdravlje