Sinuzitis

0
44

Dr Mirza Markišić, spec. orl

 

Sinuzitis predstavlja upalni proces sluznice paranazalnih šupljina. Sinusi ili paranazalne šupljine su četiri parne šupljine (prostora) u kostima lica, ispunjene vazduhom a obložene sluznicom. Povezani su uskim kanalima sa nosnim šupljinama. Sinusi imaju zadatak da regulišu pritisak pri disanju. U sinusima se stvara sekret koja izlazi iz sinusa u nosne kanale. Ova drenaža pomaže u održavanju nosa čistim i bez patogenih mikroorganizama. Ukoliko se iz bilo kog razloga naruši ventilacija sinusa ili drenaža iz istih dolazi do zastoja sekreta i sljedstveno upalnog procesa, sinuzitisa.

Infekcija sinusa može se dogoditi svakome. Izazivači mogu biti razne bakterije, gljivice, virusi… Međutim, ljudi s nazalnim alergijama, nazalnim polipima, astmom i abnormalnim strukturama nosa (devijacija nosnog septuma i sl.) imaju veću vjerovatnoću da dobiju sinuzitis. Pušenje takođe može povećati učestalost dobijanja infekcije sinusa. Procjenjuje se da u SAD ima 31 milion ljudi sa sinuzitisom.

Postoje različite vrste sinusitisa:

Akutni bakterijski sinusitis: Ovaj izraz se odnosi na iznenadnu pojavu simptoma kao što su curenje iz nosa, začepljen nos i bol u licu koji ne nestaju nakon 10 dana, ili simptomi koji se popravljaju, ali se onda vraćaju i gori su od početnih simptoma. Ovaj oblik dobro reaguje na antibiotike i dekongestive.

Hronični sinusitis: Ovaj termin se odnosi na stanje definisano začepljenjem nosa, drenažom, bolom u licu/pritiskom i smanjenim čulom mirisa najmanje 12 sedmica.

Subakutni sinusitis: Ovaj izraz se koristi kada simptomi traju četiri do dvanaest sedmica.

Rekurentni akutni sinusitis: Ovaj izraz se koristi kada se simptomi vrate četiri ili više puta u jednoj godini i svaki put traju manje od dvije sedmice.

Najčešći znakovi i simptomi upale sinusa uključuju: zapušenost nosa i otežano disanje na nos, iscjedak iz nosa (gusti žuti ili zeleni iscjedak iz nosa) i postnazalno slivanje sekreta, pritisak u  licu (naročito oko nosa, očiju i čela), glavobolja i/ili bol u zubima ili ušima, halitoza (loš zadah), kašalj, oslabljeno čulo mirisa.

Dijagnoza se postavlja na osnovu: anamneze, pregleda ORL specijaliste uključujući endoskopiju nosa, krvne slike, alergološkog testiranja: kožne probe na inhalacione i nutritivne alergene (mjere prevencije izloženosti polenu ili kućnoj prašini…) , rendgenski snimak sinusa, CT (skener) sinusa, MRI (magnetna rezonanca) sinusa.

Terapija sinuzitisa zavisi od uzroka, težine i trajanja simptoma. Analgetici, intranazalni steroidi i/ili ispiranje nosa slanim rastvorima se preporučuje za ublažavanje simptoma virusnog ili bakterijskog rinosinusitisa.

Odraslima sa nekomplikovanim sinuzitisima treba ponuditi praćenje („watchfull waiting“) ili propisati antibiotsku terapiju. Pacijentima koji se prate treba propisati antibiotike ako se njihovi simptomi ne poboljšaju nakon 7 dana ili se u bilo kojem trenutku pogoršaju.

Amoksicilin sa ili bez klavulanata treba propisati kao terapiju prve linije u trajanju od 5-10 dana. Amoksicilin s klavulanatom treba propisati pacijentima s visokim rizikom od infekcije mikroorganizmom otpornim na amoksicilin. Pacijentima s alergijom na penicilin treba propisati doksiciklin ili fluorohinolon kao terapiju prve linije. Zajedno sa antibioticima preporučeno je dati Serapeptaze, 120 000 SPU. koja povećava koncetraciju antibiotika u upalnom tkivu. Serapeptaza je proteolitički enzim koji ima snažno protivupalno djelovanje koje igra značajnu ulogu i u smanjivanju boli, zahvaljujući svojoj sposobnosti da blokira oslobađanje amina koji uzrokuju bol u upaljenom tkivu.