Faktori rizika za nastanak adenoma prostate

0
37

Prof. dr sc. med Bogdan Pajović

Univerzitet Crne Gore – Medicinski fakultet

 

U prošlosti su kao uzrok oboljenja okrivljavani različiti faktori: uživanje alkohola, gonoreja, zapaljenja uretre i prostate, prekomjerno seksualno uživanje. Mnogi ljekari su osporavali značaj seksualnog ekscesa, jer je adenom čest i kod u svakom pogledu umjerenih muškaraca. Bračno stanje nema uticaja. Učestalost adenoma je isto tako velika u katoličkih sveštenika koji se ne žene, kao i u oženjenih muškaraca iste starosti. Mnogobrojne kliničko epidemiološke studije nijesu pokazale da postoji jasan odnos između adenoma prostate i socijalno ekonomskog stanja, zanimanja, načina života, uticaja životne sredine, pušenja, uživanja alkohola i dr. faktora.

Pored dva najvažnija faktora u nastajanju adenoma prostate, smanjenje funkcije testisa i starenje i neki drugi faktori koji su sigurni i manje evidentni  mogu pospješiti razvoj adenoma prostate. Geografski faktor – Prema podacima Svjetske zdravstvene organizacije, najveća učestalost adenoma prostate je u zemljama Evrope i Južne Amerike, dok je znatno niži u Japanu i Kanadi. Rasni faktor – Učestalost adenoma prostate se mijenjala tokom vremena. U prošlosti je bila rjeđa kod crnaca nego kod bijelaca.

Danas je nađeno da je učestalost veća i da crnci oboljevaju ranije nego bijelci. Smatra se da je učestalost pojava adenoma prostate niža kod žute rase i Arapa, a da je kod Jevreja visoka. Životne navike – Primjećeno je da su crnci promjenom načina života  promjenili, tj. povećali učestalost oboljenja od adenoma prostate. Slično je kod Japanaca i Kineza. Način života i ishrane utiče na oboljevanje od adenoma prostate. Seksualna aktivnost – Pokušaj da se poveže način seksualnog života sa nastankom adenoma prostate za sada nijesu dali rezultate. I kod ekscesivnog ponašanja u seksu i kod apstinencije, javlja se adenom prostate. Smatra se da umjerena seksualna aktivnost povoljno djeluje na funkcije prostate. Hronična oboljenja – Hronična oboljenja su po pravilu vezana za stariju životnu dob, kada se javlja i adenom prostate, te je to navelo na ispitivanje veze između adenoma prostate i takvih oboljenja. Kod bolesnika sa cirozom jetre zbog hormonskog disbalansa i povećanja ekstrogena (ženskog polnog hormona) rjeđe je pojava oboljenja adenoma prostate. Osobe sa hipertenzijom i bolesnici sa vaskulanim oboljenjima imaju poremećaj cirkulacije u karličnom dijelu gdje se nalazi prostata, što favorizuje smetnje uvećane prostate.