Hipertenzija

 Capture.JPG11Hipertenzija, odnosno povišen krvni pritisak, predstavlja vrijednost krvnog pritiska kod odraslih osoba veću od 120/80 mmHg. Krvni pritisak tokom dana i noći može rasti ili padati u zavisnosti od mnogih faktora. Ukoliko krvni pritisak tokom dužeg vremena ima veću vrijednost od 120/80 mmHg, tada govo­rimo o hipertenziji. Hipertenzija je jedna od najraspostranjenijih bolesti na planeti.

Zašto je opasna hipertenzija?

Hipertenzija je bolest koja oštećuje srce i mnoge druge organe (bubrege, mozak, oči). Doprinosi razvijanju ateroskleroze (bolest arterija) pa predstavlja značajan faktor rizika za nastajanje angine pektoris (infarkta srca), srčane slabosti, šloga, slabijeg vida i drugih bolesti.

Šta dovodi do nastanka hipertenzije?

Nažalost, kod najvećeg broja bolesnika (95%) ne zna se tačan uzrok povišenog krvnog pritiska i ovi bolesnici boluju od tzv. primarne ili esencijalne hipertenzije. Mali broj bolesnika (oko 5%) boluju od tzv. sekundarne hipertenzije (bubrežnog, endokrinog i drugog porekla) čiji je uzrok poznat. Sigurna dijag­noza primarne hipertenzije se postavlja jedino isključivanjem uzroka nastanka sekundarne hipertenzije.

Zašto se hipertenzija često kasno otkriva?

Hipertenzija je najčešće tiha i podmukla bolest koja se razvija postepeno i oboljela osoba je dugo bez ikakvih tegoba. Period bez tegoba može trajati godinama i za to vrijeme visok krvni pritisak ošećuje organizam. Od tegoba najčešće se javlja glavobolja, posebno u potiljačnom predjelu.

Pravilo polovina:

Smatra se da od svih hipertenzivnih bolesnika samo jedna polovina zna da je obojela. Od te polovine se samo jedna polovina redovno liječi i kontroliše, dok samo polovina od ovih bolesnika ima regulisan krvni pritisak.

Kako se dijagnostikuje povišen krvni pritisak?

Ljekar koji je specijalizovan za dijagnostiku i liječenje hipertenzije će vam uraditi komplet pregleda i analiza, koji ima za cilj utvrđivanje težine bolesti i određivanje najkvalitetnijeg načina liječenja: klinički pregled uz mjerenje krvnog pritiska, EKG, ultrazvuk srca, holter krvnog pritiska, rentgen srca i pluća, laboratorijske analize i druge preglede, ukoliko je to neophodno.

Kako se mjeri krvni pritisak?

Precizno mjerenje podrazumeva: odgovarajuću pri­premu bolesnika, kvalitetan aparat za mjerenje kao i više­struka mjerenja krvnog pritiska. Priprema bolesnika obuh­vata: odgovarajuću temperaturu sobe pri mjerenju, uzdržavanje od pušenja, konzumiranja kafe, fizičke aktivnosti i drugog stresa najmanje 30 minuta prije mjerenja krvnog pritiska. Guma manžetne mora da obuhvati najmanje 80% obima ruke i potrebno je postići “naduvavanje” manžetne do vrijed­nosti dovoljno visoke da bi se izgubio puls radijalne arterije. Tokom prvog pregleda potrebno je izmjeriti krvni pritisak u stojećem i sjedećem položaju. Krvni pritisak treba mjeriti na obje ruke, i ukoliko se pronađe razlika veća od 10 mmHg u daljim pregledima određivati krvni pritisak na ruci sa višom vrednošću.

Kako se uspješno kontroliše hipertenzija?

Uspješno liječenje hipertenzije zahtijeva dugotrajan i uporan timski rad – saradnju ljekara i pacijenta, koja se karakteriše redovnim kontrolama i spremnošću bolesnika da se liječi od ove opake bolesti.

Početak liječenja predstavlja promjenu načina života bolesnika koja obuhvata: održavanje odgovarajuće tjelesne težine uz smanjen unos masti, smanjen unos soli, prestanak pušenja, povećanje fizičke aktivnosti, kontrolisanje stresa i smanjen unos alkohola. Vaš ljekar će Vam dati detaljna uputstva o načinu života koji će Vam omogućiti adekvatnu kontrolu krvnog pritiska.

U liječenju hipertenzije se koristi veći broj različitih ljekova (diuretici, beta-blokatori, ACE inhibitori, antagonisti kalcijuma i drugi). Vrstu i dozu lijeka kao i eventualne promjene terapije tokom liječenja određuje isključivo ljekar specijalizovan za liječenje hipertenzije.

 

Piše: Prof dr Nebojša Tasić, internista kardiolog,

KVB-Dedinje, Beograd,

PZU Rezidencija zdravlja, Podgorica