Fokusirani visokofrekventni zvučni talasi – ultrazvuk – sve više prelazi iz dijagnostičkog alata u moćnu, neinvazivnu metodu za liječenje raka, nudeći se time kao alternativa hirurgiji, hemoterapiji i zračenju. Istraživači aktivno rade na kombinovanju ultrazvuka s drugim terapijama za pojačavanje njegove djelotvornosti, a do sada se izdvojilo nekoliko ultrazvučnih pristupa koji imaju značajnu efikasnost.
Histotripsija je najnoviji i revolucionarni pristup, slučajno otkriven početkom 2000-ih od strane dr Da Žen Sju na Univerzitetu u Mičigenu. Pojednostavljeno rečeno, uređaj usmjerava ultrazvučne talase u obliku brzih, kratkih impulsa. Ovi impulsi stvaraju “mikromjehuriće” koji se brzo šire i kolabiraju u roku od mikrosekundi, mehanički razbijajući tumorsko tkivo. Procedura je neinvazivna, netoksična i brza (obično traje 1 do 3 sata). Pacijentov imuni sistem zatim uklanja uništene ostatke. Pacijenti često mogu ići kući istog dana.
Opisana procedura odobrena je od strane Američke agencije za hranu i ljekove (FDA) za liječenje tumora jetre u oktobru 2023. U junu, Ujedinjeno Kraljevstvo postalo je prva evropska zemlja koja je odobrila histotripsiju, čineći je dostupnom kroz pilot-fazu NHS-a. Kao potencijalni nedostaci terapije identifikovani su nedostatak značajnijih dugoročnih podataka o ponovnom pojavljivanju raka. Takođe, kosti i gas u organima (poput pluća) mogu blokirati ultrazvuk, što ograničava upotrebu kod određenih lokacija tumora.
Fokusirani ultrazvuk visokog intenziteta (HIFU) je starija, etablirana tehnologija koja koristi ultrazvuk za stvaranje toplote. “Kuvanje tumora toplotomˮ vrši se tako što se fokusirani snop ultrazvuka projektuje na tumor da bi generisao toplotu koja doslovno “skuva” tkivo. Najpoznatije je kao neinvazivni tretman za rak prostate, gdje se pokazao približno jednako efikasnim kao hirurgija, uz brži oporavak.
Ultrazvučni pristupi obećavaju smanjenje patnje pacijenata i uvođenje ere u onkologiji koja ima za cilj da zamijeni ili poboljša invazivne terapije.
BBC NEWS; https://www.bbc.com/future/article/20251007-how-ultrasound-is-ushering-a-new-era-of-surgery-free-cancer-treatment; Džejmi Dišarm
