Međunarodni projekat vrijednosti od preko 12,5 miliona evra, finansiran od strane Evropske komisije, sprovodiće se u Mariboru do aprila 2029. “Sveobuhvatni nadzor osoba sa visokim rizikom i zdravstvena integracija za rano otkrivanje pankreasa raka korišćenjem inovativnih multipleks imunoloških testova”, poznatiji pod akronimom SHIELD, ima za cilj radikalno poboljšanje ranog otkrivanja raka pankreasa (adenokarcinoma pankreasa – PDAC), posebno kod osoba sa visokim nasljednim genetskim rizikom. Vodeća organizacija projekta je Univerzitetski klinički centar Maribor iz Slovenije, a predvodi ga dr Maja Ravnik.
Ključni cilj SHIELD-a je da se poveća stopa ranog otkrivanja i preživljavanja oboljelih od raka pankreasa. Ova bolest trenutno ima petogodišnju stopu preživljavanja manju od 10% jer se u čak 85% slučajeva otkrije prekasno za efikasno liječenje. Međutim, rano otkrivanje može značajno poboljšati ishod, povećavajući preživljavanje na 42% kod pacijenata pogodnih za operaciju.
Trenutno dostupni biomarkeri, poput CA19-9, nisu dovoljno osjetljivi niti specifični, a metode snimanja su skupe i često neuspješne u ranim fazama. SHIELD projekat nastoji da validira novu dijagnostičku metodu zasnovanu na analizi krvi za rano otkrivanje PDAC-a kod visokorizičnih osoba.
Planirano je da pilot-studije budu sprovedene u Grčkoj, Sloveniji i Litvaniji, dok će se klinička efikasnost testirati u prospektivnoj multicentričnoj studiji u sedam evropskih zemalja, uključujući osobe sa porodičnom ili genetskom predispozicijom. Pored toga, projekat će identifikovati nove proteinske biomarkere za druge visokorizične grupe, poput osoba sa novodijagnostikovanim dijabetesom.
Integracijom 5-pleks multipleks imunoloških testova u postojeće programe skrininga, SHIELD projekat ima za cilj transformaciju dijagnostike raka pankreasa do 2035. godine i povećanje petogodišnjeg preživljavanja pacijenata na 30% širom Evrope. Projekat okuplja 26 partnera iz različitih evropskih zemalja, uključujući institucije iz Slovenije, Grčke, Italije, Švedske, Njemačke, Kipra, Španije, Švajcarske, Danske, Luksemburga, Ujedinjenog Kraljevstva, Belgije i Litvanije.
STA / UKC Maribor
