Nobelova skupština pri Karolinska Institutu odlučila je da dodijeli Nobelovu nagradu za fiziologiju ili medicinu za 2025. godinu naučnicima: Mari E. Brankov (SAD), Fredu Ramsdelu (SAD) i Šimonu Sakagučiju (Japan) za njihova otkrića vezana za perifernu imunološku toleranciju. Nagrada iznosi 11 miliona švedskih kruna (približno 1,2 miliona dolara) i biće ravnomjerno podijeljena.
U obrazloženju odluke navodi se da su laureati otkrili mehanizam kojim se moćni imunološki sistem tijela drži pod kontrolom kako ne bi napadao sopstvene organe. Oni su identifikovali regulatorne T-ćelije, koje su nazvali “čuvarima imuniteta”, a koje sprečavaju nastanak autoimunih bolesti.
Ključni koraci do otkrića vezuju se za činjenice da je:
- g.: Šimon Sakaguči otkrio nepoznatu klasu imunih ćelija (kasnije nazvane regulatorne T-ćelije).
- g.: Meri Brankov i Fred Ramsdel otkrivaju gen Foxp-3 kod miševa. Pokazali su da mutacije u ljudskom ekvivalentu tog gena izazivaju rijetku i ozbiljnu autoimunu bolest (IPEX).
- g.: Sakaguči dokazuje da gen Foxp-3 upravlja razvojem regulatornih T-ćelija.
Otkrića laureata imaju poseban doprinos u tome da su pokrenula novo polje istraživanja, podstičući razvoj medicinskih tretmana za kancer i autoimune bolesti. Ovo, takođe, može doprinijeti uspješnijem sprovođenju transplantacija.
NOBEL PRIZE; https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2025/press-release/; NP / Nobelova skupština pri Karolinska institutu
