Fizička aktivnost sa benefitima koji se pamte

[heading]„MNOGI LJUDI PROVEDU POLOVINU SVOG VREMENA ŽELEĆI NEŠTO ŠTO BI MOGLI OSTVARITI SAMO KAD BI PROVELI MANJE VREMENA ŽELEĆI”[/heading] Značaj fizičke aktivnosti ogleda se u smanjenoj mo­gućnosti da dođe do povrede, usporavanju procesa starenja, po­boljšanju mentalnog i socijalnog stanja, promociji i unapređenju zdravlja, prevenciji najčešćih hroničnih nezaraznih bolesti, sman­jenju negativnog efekta postojećeg oboljenja i sl. Redovnim sprovođenjem fizičkih aktivnosti značajno se usporavaju ili sprečavaju funkcionalno propadanje i sprečava nastanak bolesti.

Aktivnost smanjuje rizik od nastanka koronarnih oboljenja ili, preciznije rečeno, bolesti koronarnih arterija. Ovaj naizgled nagli događaj u stvari je posljedica jednog dugotrajnog procesa u kojem se arterije sužavaju i onemogućuju cirkulaciju krvi koja treba da bude dopremljena u srčani mišić. Ovo se na­ziva ateroskleroza. Ovakve promjene započinju još u djetinjstvu a proces može da bude ubrzan djelovanjem određenih faktora. Nedostatak fizičke aktivnosti spada u grupu primarnih faktora koji ubrzavaju razvoj procesa aterosklerotičnih promjena na krvnim sudovima, zajedno sa: pušenjem, visokim nivoom holesterola (LDL), hipertenzijom. Na zidovima krvnih sudova stvara se aterosklerotični plak koji se postepeno uvećava sve dok u potpunosti ne blokira ili dok se ne odvoji i tako putujući začepi drugi krvni sud manjeg promjera.

Povećano interesovanje za fizičku aktivnost koje se javlja posljednjih godina potiče od brojnih istraživanja koja su naučno potvrdila i ranije dobro poznat povoljan efekat fizičke aktivnosti na zdravlje.

Fizička aktivnost, posebno aerobna (brzi hod, lagano trčanje, veslanje, tenis, vožnja bicikla, plivanje, skijanje. .*), ako se sprovodi regularno, rezultira brojnim benefitima:

1. Pomaže da se poveća potrošnja energije;

2. Pomaže da se održi tjelesna masa (mišići);

3. Pomaže da se poboljša vitalni kapacitet pluća;

4. Pomaže da se poboljša kardiovaskularna funkcija i smanji rizik za koronarne i cerebrovaskularne bolesti;

5. Pomaže da se poboljša lipidni profil krvi i smanji adhezivnost trombocita;

i 6. Smanjuje nivo krvnog pritiska, ako je povišen;

7. Poboljšava metabolizam glukoze i povećava insulinsku senzitivnost;

8. Smanjuje rizik za nastanak osteoporoze;

9. Smanjuje rizik za neke forme karcinoma (dojke, prostate, kolona i druge). Prema podacima FANSA (engl. Food and Nutrition Science Alliance) fizička aktivnost će u budućnosti smanjiti obolijevanje od karcinoma za jednu trećinu, ako se uvede u svakodnevnu praksu;

10. Smanjuje apetit u odnosu na kalorije koje se potroše;

11. Smanjuje obolijevanje i obezbjeđuje duži i kvalitetniji život.

f Generalno, značaj fizičke aktivnosti na zdravlje može se podijeliti u 3 grupe:

1. Prevencija hroničnih nezaraznih bolesti: hipertenzije, koronarnih oboljenja, malignih oboljenja, dijabetesa, gojaznosti, artritisa…

2. Smanjenje negativnih efekata bolesti koja postoji

3. Promovisanje zdravlja (utiče na druge aspekte zdravlja).]

Benefiti vježbanja su vezani za:

a) Bolji kvalitet života i duži životni vijek

b) Manji stepen smrtnosti nastale kao posljedica neaktivnosti

c) Smanjenje učestalosti kardiovaskularnih oboljenja (smanjenje hipertenzije (povišenog krvnog pritiska), poboljšanje j odnosa loših i dobrih lipida u krvi (LDL i HDL)

d) Poboljšanje gustine koštane mase (prevencija osteoporoze)

e) Smanjenje rizika od DM II (lat. Diabetes mellitus II)

f) Kontrolu tjelesne mase i poboljšanje imuniteta

g) Poboljšanje emocionalnog zdravlja i bolju toleranciju na stres.

Sigurno se neki od vas često zapitaju: – Kada bi postojao lijek koji bi se koristio u cilju prevencije ili liječenja velikog broja oboljenja ili povreda, koliko bi on koštao? Ako su vam na um pale cifre sa manjim ili većim nizom nula, to je posljedica logičnog načina razmišljanja, jer bi rezultat djelovanja takve terapije svakako bio od krucijalnog značaja za zdravlje mnogih. Međutim, ulaganje novca u kupovinu jednog para patika predviđenih za dzoging, i njihova primjena, mogu doprinijeti postizanju sličnih rezultata. Dakle, odluka je na nama, „lijek”postoji.

 

Piše: Bojan Kraljević
Spec, primijenjene fizioterapije (BApp, Spec. App)