Florens Natingejl, začetnica zdravstvene njege

0
803

Florens Najtingejl (Florence Nightingale) rođena je u Firenci (Italija), 12. maja 1820. godine. Bila je kćerka bo­gatog veleposjednika Vilijama Najtingejla.

Medicinska sestra, reformatorka sanitetske službe i zdravstvene njege bolesnika, ova hrabra i istrajna djevojka skrenula je pažnju na sebe odlaskom na Krim. Tamo, zajedno sa 38 dobrovoljki, zbrinjava ranjenike tokom Krimskog rata. Pri Britanskom ekspedicijskom korpusu organizuje otvaranje bolnica. Prateći stanje ranjenika, tokom tih teških vremena dolazi na ideju da izradi mapu po kojoj oslikava i bilježi podatke vezane za smrtnost pacijenata. Mapa je jasno poka­zivala da je procenat smrtnosti vezan za različite uzroke, podijeljene u tri grupe. Na taj način ustanovila je da su kolera, difterija i ostale zarazne bolesti, veći izazivači smrtnosti u odnosu na ranjavanje. Svoju mapu, nazvanu „Najtingejlina ruža” šalje ratnoj kancelariji i uspijeva da izdejstvuje pobo­ljšanje uslova za rad u vojnim bolnicama. Sopstvenim zalaga­njima otvara prvu službu za medicinske sestre. Iz njene škole izlaze kvalifikovane medicinske sestre koje nastavljaju njenim stopama i širom svijeta otvaraju škole ovog tipa.

Majka modernog njegovateljstva, prva žena statis­tičar, iste godine kada objavljuje svoju monografiju (1858. god.), postaje prvi ženski član Statističkog društva Londona (danas: Kraljevsko statističko društvo). Predanost i borba ove žene ostavili su velik trag na buduća pokoljenja. Kako bi njen trud postao vječan i zapamćen, njoj u slavu, 12. maj je pro­glašen za Međunarodni dan medicinskih sestara / tehničara.

Napisala je zakletvu namijenjenu medicinskim se­strama / tehničarima. Ona je već na samom početku formi­ranja sestrinstva kao posebne naučne discipline, pravilno uočila da je za dobro funkcionisanje te djelatnosti neophodno ispuniti dva uslova: prvo, dobro poznavanje zdravstvene njege kao posebne naučne discipline, i drugo, visoka moralna zrelost medicinske sestre / tehničara. (Takav stav je imao i Hipokrat, osnivač medicine i medicinske etike). U svojoj za­kletvi Florens Najtingejl pravilno uočava da je osnova visoke moralnosti medicinske sestre / tehničara dobra stručna oba­viještenost i poznavanje pravila zdravstvene njege, pa se oba­vezuje da svoju profesiju dalje usavršava i podiže na viši nivo.

Do kraja svog života zalagala se za napredak struke medicinskih sestara i prava žena. Umrla je u Londonu, 13. avgusta 1910. godine.

ZAKLETVA FLORENS NAJTINGEJL

Svečano se obavezujem, pred Bogom i u prisustvu ovog skupa, da ću cio svoj život provesti u moralnoj čistoti i da ću se odano baviti svojom profesijom. Ja ću se uzdržavati od bilo kakvog nekontrolisanog postupka sa bolesnikom i neću svjesno primijeniti lijek koji bi mogao štetiti. Sve što je u mojoj moći učiniću da poboljšam nivo svoje profesije i držaću u tajnosti sve lične informacije koje doznajem prili­kom obavljanja moga poziva. Sa punom lojalnošću, do kraja ću pomagati ljekaru u njegovom poslu oko bolesnog čovjeka.