Hronična bubrežna insuficijencija

0
372

Glavni kriterijum za određivanje stadijuma hronične bubrežne insufiđjencije jeste veličina odnosno smanjenje glomerulonske filtracije. Razlikujemo pet stadijuma:

I stadijum – bolesnici s glomerularnom filtracijom (GF) > 90 ml/min/1.73m2, ali i oštećenjem bubrega (npr. proteinurijom).

II stadij – bolesnici s GF 60-89 ml/min/1.73m2.

III stadij – bolesnici sa GF 30-59 ml/min/1.73m2.

IV stadij – bolesnici sa GF 15-29 ml/min/1.73m2.

V stadij – bolesnici sa GF manjom od 15 ml/min/1.73m2 ili oni koji su već na dijaliznoj terapiji.

Koliko je učestalo obolijevanje od HBI-ja u populaciji?

U prosjeku, 1 pacijent na 10 ljudi ima HBI, ali to je rjeđe kod mladih odraslih osoba. Kod starije populacije HBI je češća zbog fiziološkog starenja kako bubrega tako i cijelog organizma. Bolesti koje mogu dovesti do oštećenja bubrežne funkcije su: dija­betes melitus (šećerna bolest), hipertenzija (visok krvni pritisak) i neki nasljedni faktori: kao što je policistična bolest bubrega. Uzrok ovom poremećaju mogu biti i neke autoimune bolesti, npr. lupus nefritis, endemska nefropatija itd.

ŠTA TREBA DA ZNATE UKOLIKO IMATE HRONIČNU BUBREŽNU BOLEST

Informacije za pacijente

Bolesnicima koji imaju postavljenu dijagnozu hronične bubrežne bolesti (HBI) treba dati adekvatne informacije. Informacije daju zdravstveni radnici, ljekari i edukovane medicinske sestre/ tehničari koji brinu o bubrežnim bolesnicima. Informisanje i edukacija bolesnika koji pate od hronične bubrežne slabosti, od velikog je značaja za bolesnike, u cilju preuzimanja kontrole od strane samog bolesnika u odnosu na njegovo sopstveno zdravlje i upravljanje bolešću.

Slijede neke informacije i sugestije koje bi trebalo znati ukoliko imate ovu dijagnozu

Kako znate da li ste bubrežni bolesnik?

Većina slučajeva oboljelosti otkrivena je od strane izabra­nog lijekara.

Kod najvećeg broja pacijenata hronična bubrežna slabost ne izaziva nikakve simptome pa pacijenti budu otkriveni sasvim slučajno, kada se urade neke rutinske analize, na primjer pri sistematskom pregledu: urin (pozitivne bjelančevine, cilindri, eritrociti), povišene vrijednosti kreatinina, uree, mokraćne kisjeline, poremećaj vrijednosti proteina, albumina u serumu, povišen PTH (parat hormon), nepravilnosti kod pregleda ultrazvuka abdomena i bubrega, ili kada dođe do komplikacija osnovne bolesti. Pacijente je potrebno uputiti subspecijalisti nefrologu. Neke urološke bolesti čovjeka mogu uvesti u akutnu renalnu insufcijenciju, zbog opstrukcije u eliminaciji mokraće: kamenac u bubregu, bešici i mokraćnom kanalu, tumori i dr. Pacijenta treba uputiti na dodatnu urološku dijagnostiku i mjerenje funkcije bubrega.

Šta je normalna funkcija bubrega?

Normalna funkcija bubrega je kada eGFR pokazuje vrijed­nost 90 ml / min /1.73m2. Neki ljudi imaju eGFR između 60-90 ml / min i to se smatra normalnom bubrežnom funkcijom. Ako nema krvi ili proteina u mokraći, ili bilo koje bolesti, kod osoba starijih od 40 godina eGFR padne za 1 ml/min godišnje. Kod starijih osoba (preko 75 godina) eGFR može biti mali (npr. 50-60 ml/min).

Šta možete učiniti da bi pomogli sebi?

Važno je liječiti visok krvni pritisak. Ako je on iznad 140/85 mm Hg u tri uzastopna mjerenja, biće vam potrebna određena terapija. Cilj je da se vaš krvni pritisak spusti na 130/80 mmHg ili niže. Takođe je važno da se vaš nivo holesterola provjerava i da koristite terapiju. Ljudi oboljeli od dijabetesa treba da imaju dobru kontrolu nivoa šećera u krvi, kako bi se spriječilo dalje oštećenje bubrega.

Pokušajte voditi „zdrav” način života, da biste smanjili rizik od kardiovaskularnih komplikacija i dalja oštećenja bubrega. Ukoliko imate neku od autoimunih bolesti, uzimajte redovno i kontrolisano imunosupresivnu terapiju i steroide, koje vam prepisuje reumatolog ili nefrolog (protokol).

Pridržavajte se higijensko-dijetetskog režima. Čuvajte se, ukoliko je moguće, prehlada. Idite redovno na ljekarske kontrole. Informišite se o svojoj bolesti. Ukoliko imate poteškoća u savladavanju stresa, posavjetujte se sa psihologom ili psihijatrom.

Pokušajte učiniti sljedeće:

• Ako ste gojazni, trebalo bi da izgubite na težini.

• Pokušajte da rekreativno vježbate, po pola časa do čas, bez zamaranja (pilates, lagane šetnje, gimnastika).

• Prestanite pušiti, ukoliko ste nikotinski zavisnik.

• Prestanite konzumirati alkohol ili psihoaktivne supstance, ukoliko ste ih koristili.

• Ne posjećujte nadriljekare i ne uzimajte čajeve i dijetetske suplemente sem onih koje vam prepiše ljekar ili vam ih preporuči farmaceut i nefrološka medicinska sestra/tehničar.

• Od voća jedite jabuke, a povrće obarite ili shrvajte, ukoliko jedete veće količine povrća, jer se na taj način gubi određena količina kalijuma (dijaliza hrane).

• S obzirom na količinu mokrenja (diureza), uzimajte tečnost srazmjerno količini koju izlučite (veća diureza – veća slo­boda unosa tečnosti). Što se tiče čajeva, u obzir dolaze samo medicinski čajevi.