Koliko su neuroendokrini tumori zaista rijetke bolesti

0
457

[heading]U Podgonci realizovan Mini simpozijum o hirurgiji neuroendokrinih tumora [/heading] Mini simpozijum o hirurgiji neuroendokrinih tumora koji je 26-og oktobra održan u Hotelu „Crna Gora”, u Podgorici, angažovao je zavidan broj stručnjaka ove oblasti. Fokusirajući se posebno na karcinoide, učesnici ovog skupa prof. dr Ranko Lazović, dr Milan Mijović, doc. dr Aleksandar Filipović, doc. dr Mileta Golubović i Bojan Jović, sa različitih naučnih pozicija osvijetlili su problem neuroendokrinih tumora.

U okviru uvodnog dijela skupa svečano je dodijeljena zahvalnica prof. dr VojislavuMiloševiću, veteranu hirurgije koji je svoj radni vijek proveo kako na rodnom Cetinju, tako i na raznim stranama svijeta, ostvarivši time bogato profesionalno iskustvo. Podršku realizaciji ovog skupa pružila je kompanija „Novartis Oncology”.

Tumori digestivnog sistema

Neuroendokrini tumori, koji su zbog specifičnosti svoje prirode dugo smatrani rijetkim tumorima, u novije vrijeme dobijaju drugačiji status. Zahvaljujući unapređivanju tehnologije za dijagnostikovanje ovih tkiva, danas je višestuko povećan broj dijagnostikovanih slučajeva, što svakako predstavlja šansu za pravovremenu i uspješniju ljekarsku intervenciju i efikasno izlječenje. Naglašavajući, pored ostalog, i ovu činjenicu, prvi u nizu izlagača sa ovog skupa prof. dr Ranko Lazović, govorio je na temu Neuroendokrini tumori digestivnog sistema. – Ono što treba posebno naglasiti jeste da neuroendokrini tumori potiču od enterohromafilnih ćelija digestivnog trakta i bronhopulmonalnog sistema. Tom sistemu pripadaju: pankreas, sluzokoža gastrointestinalnog trakta (mukoza i submukoza), štitasta žlijezda, bronhi­jalno stablo i pluća. Ćelije mogu da budu grupisane u ostrvca, razasute po mukozi i submukozi, a njihova važna biološka osobina je mogućnost sinteze biogenih amina i peptidnih hormona -objasnio je prof. dr Lazović.

Ukazujući na istorijat naučnog suočavanja sa problemom neuroendokrinih tumora, otpočet još 1867. godine1, on je naveo da se ova bolest danas obično otkriva u odmakloj fazi, da je njen klinički tok veoma varijabilan, te da mogu biti nasljedni. Što se tiče njihove distribucije u digestivnom traktu, navedeno je da su oni najzastupljeniji u tankom crijevu (45%), a potom i u rektumu (20%), apendiksu (17%), kolonu (11%) te želucu (7%). Detaljno prezentujući klasifikacije ovih tumora, dr Lazović je ukazao na posebnosti ovih tumora u vezi sa lokalizacijama, biohemijsku dijagnostiku uz pomoć nespecifičnih markera, te endoskopsku metodologiju neuroendokrinih tumora. – Njihova dijagnostika je dugo bila bazirana na svjetlosnoj i elektronskoj mikroskopiji, a sada je to imunohistohemija i diferencijacija ćelija ovih tumora – objasnio je on.

Posebno značajno mjesto u simptomatologiji ovih tumora pripada karcinoidnom sindromu. on, po objašnjenju dr Lazovića, podrazumijeva prisustvo flaša, dijareje, desnostrane srčane mane, srčane insuficijencije, bronhijalne konstrikcije, ali i promjene na koži koje odgovaraju pelagri. Ovi, u suštini, tumori nespecifične pojavnosti, za osnovnu terapiju uvijek imaju hirurgiju, ukoliko je to moguće, i adjuvantnu terapiju. – Uvijek kada se radi o strogo nedefinisanom pacijentu dobrog opšteg stanja, treba misliti o ovim tumorima […] Nekad je cilj adjuvantne terapije prevesti neresektabilnu leziju u resektabilnu i potom nastaviti adjuvantnu. Hirurzima je teško da priznaju, ali nijedna grupa tumora nema prostor za adjuvantnu terapiju kao neuroendokrini tumori -istakao je u zaključku dr Lazović, upozorivši da je nažalost i danas slučaj da se veliki broj ovih slučajeva otkrije u periodu kada je kasno za liječenje.

Priznanje istaknutom hirurgu

Rođeni Cetinjanin, prof. dr Vojislav Milošević, specijalizirao je opštu hirurgiju a doktorsku disertaciju dobio je na temu Akutna hirurška stanja u pomorskom saobraćaju. Započevši svoju radnu karijeru u Opštoj bolnici „Danilo I”, na Cetinju, gdje je bio načelnik Hirurškog odjeljenja, dr Milošević je tokom svog četvorodecenijskoj profesinalnog angažmana obavljao i dužnost glavnog hirurga Etiopske armije i bio konsultant pri Američkoj vojnoj bolnici u Eritreji. 10 godina bio je ljekar opšte prakse u Sibiru i Moskvi, ali je izvjestan period proveo i kao načelnik Hirurgije u Vojnoj bolnici u Meljinama. Predavač je na višim školama u Igalu i Kotoru, a bavi se i objavljivanjem naučnih i beletrističkih djela. Dobitnik je više značajnih nagrada i priznanja, pored ostalog i Zlatnog ordena Hajla Selasija i Srebrne medalje maršala Tita. Stanovnik je Herceg Novog.

Zahvaljujući se moderatoru Simpozijuma hirurga dr Aleksandru Filipoviću, na dodjeli Zahvalnice, prof. dr Vojislav Milošević iskoristio je priliku da naglasi da je tokom svog dugotrajnog profesionalnog angažmana uspješno sproveo ukupno 31.000 hirurških intervencija. On je ovom prilikom naglasio da je među prvima kod nas počeo da primjenjuje transplantaciju kostiju. Organizatori ovog skupa su od njega u znak zahvalnosti dobili poklon-knjigu.

Plućni tumori

Dajući osvrt na svoju matičnu organizaciju, Klinički centar Crne Gore, i posebno na 25. godišnjicu rada Centra za grudnu hirurgiju Hirurške klinike, dr Milan Mijović, direktor ove ustanove, govorio je o plućnim karcinoidima. Naglasivši da ovaj tip bolesti obuhvata 13% svih smrtnih slučajeva (7.6 miliona 2008. godine), te da se predviđa da će do 2030. oni biti uzrok umiranja 13.1 miliona osoba, on je istakao da vodeći faktor rizika za obolijevanje predstavlja pušenje (71%). Pretpostavljena incidenca obolijevanja u Crnoj Gori bila bi oko 34.7%.