27. septembar – Pad broja davalaca krvi sveli na 12,6 odsto

Pandemija virusa korona dovela je do pada davalaštva krvi i broja prikupljnih jedinica krvi tokom marta i aprila od čak 38 odsto u odnosu na 2019. godinu, kazala je za Jutarnji program TVCG direktorica Zavoda za transfuziju krvi prim. dr Gordana Rašović. Ipak do kraja septembra, Zavod je taj pad sveo na 12,6 odsto, dodala je ona.

Objašnjava da je preduzimanje mjera NKT-a, koje su pored univerzalnih mjera zaštite i držanja socijalne distance, podrazumijevale i obustavu rada srednjih škola i fakulteta, rad od kuće zaposlenih u mnogim ustanovama, suspendovanje gradskog i međugradskog prevoza kao i ograničenje kretanja, uslovilo nemogućnost realizacije godišnjeg Plana prikupljanja krvi Zavoda.

– To je dovelo do značajnog pada davalaštva krvi i broja prikupljnih jedinica krvi tokom marta i aprila koji je iznosio čak 38 odsto u odnosu na 2019.godinu – kazala je dr Rašović.

Zavod je, kako je kazala, zahvaljujući adekvatnim rezervama uspio da kompenzuje taj drastičan pad davalaštva i zbrine pacijente kojima je ovaj lijek bio neophodan.

– Brzom reakcijom Uprave Zavoda i pravovremenim preduzimanjem neophodnih mjera zaštite u prevenciji transmisije COVID-19 uspjeli smo da nagli pad u prvih šest mjeseci svedemo na 11,4 odsto zaključno sa 30. junom – istakla je dr Rašović.

Preporuke SZO I EU predviđaju da bi se obezbijedile dovoljne količine krvi za redovno liječenje, zbrinjavanje urgentnih stanja i potrebe u slučajevima vanrednih situacija, nivo davalaštva u zemlji treba da se kreće između četiri i pet odsto.

– U skladu sa tim, imajući u vidu dosadašnje potrebe, naša procjena je, da je za potrebe zdravstvenog sistema naše zemlje adekvatan nivo davalaštva od 3,5 odsto. Prošle godine, mi smo postigli nivo davalaštva od 3,1 odsto što znači da smo veoma blizu – objasnila je dr Rašović.

Drugi problem je struktura davaoca krvi u smislu dobrovoljnih, nenamjenskih i porodičnih,namjenskih davalaca. Razvijene zemlje ne poznaju pojam porodičnih davalaca. Kod njih je dobrovoljno, nenamjensko davalaštvo zastupljeno sa procentom od 100%.

Ističe da su ih rezultati istraživanja IPSOS-a po kojim 85 odsto građana vjeruje Zavodu prijatno iznenadilo. Da je dobrovoljno davanje krvi humano i treba davati krv  smatra 97 odsto građana.

Zavod za transfuziju krvi Crne Gore je najmlađa javna zdravstvena ustanova u nadležnosti Ministarstva zdravlja, osnovana je u decembru 2011. godine, i objedinila je kompletnu transfuziološku djelatnost na teritoriji Crne Gore. Organizovana je na nacionalnom nivou, preuzimanjem postojećih službi/centara/kabineta za transfuziju, koji su funkcionisali u okviru KC-a, opštih i specijalnih bolnica. Nova organizacija u skladu sa Odlukom Vlade Crne Gore i zahtijevima EU, podrazumijeva referentnu Ustanovu Zavoda u Podgorici i 9 organizacionih djelova na čitavoj teritoriji Crne Gore, od Pljevalja do Bara, lokalizovanih u neposrednoj blizini zdravstvenih ustanova koje koriste krv u liječenju.