Deformitet grudnog koša

0
1851

[heading]Ispupčene grudi (pectus carinatum)[/heading]

KAKO PREPOZNATI ISPUPČENI GRUDNI KOŠ?

Ispupčene grudi (pectus carinatum) predstvaljaju deformitet grudnog koša koji se karakteriše grebenastim ipupčenjem dijela ili grudne kosti u cjelosti, iznad nivoa grudnog koša. Ispupčenje grudne kosti je često udruženo sa parasternalnim (sa strana od grudne kosti) ipupčenjem rebara, a nekada i sa prominirajućim položajem claviculae (ključne kosti). Rebra zauzimaju relativno kos položaj, a u donjem dijelu često može da se primijeti izdubljenje sa izdig­nutim rebalrnim lukovima. Pojavljuje se od blažih oblika do vrlo izražene deformacije. Ovakva ispupčenja su rjeđe jednostrana. Po svojoj lokalizaciji, promjene su najčešće locirane u predjelu od drugog do sedmog rebra. Kao posljedica pomenutog dolazi do izmjene dijametra grudnog koša. Naime, prednje-zadnji (antero- posteriorni) dijametar se povećava (dijametar u sagitalnoj ravni) dok je dijametar lijevo i desno-poprečni (medio- lateralni) od grudne kosti (sternum- a) smanjen.

KOJI SU TO FAKTORI KOJI NAJČEŠĆE USLOVLJAVAJU NASTANAK OVOG DEFORMITETA?

Kada govorimo o nastanku ovog deformiteta onda obično napominjemo mogućnost prisustva fatora koji uslovljavaju poremećaj mineralizacije kalcijuma, kao predilekcioni. Opet, ovo se često povezuje i sa rahitisom koji nerijetko najizraženije tragove ostavlja upravo na rebrima i grudnoj kosti koji mijenjajući svoj kvalitet, uslijed dejstva sila iznutra i spolja, mijenjaju i svoj položaj i oblik. Međutim, kao česti etiološki faktori prisutna su i respiratorna oboljenja praćenja dogoročnim nadražajnim kašljem i sl. Kao mnogo rjeđi uzrok navode se eventualno nepravilno srasli prelomi sternuma.

DO KOJIH POSLJEDICA MOŽE DA DOVEDE PRISUSTVO OVOG DEFORMITETA?

U najvećoj mjeri se zastupa tvrdnja da osim kozmetoloških promjena na samom grudnom košu, ovaj deformitet ne izaziva značajnije funkcionalne smetnje organa smještenih u grudnoj duplji, međutim, ovakve promjene u obliku grudnog koša nekada mogu biti uzrok promjena u mehanizmu disanja i time uticati na cjelokupnu vrijednost respiratornog kapaciteta grudnog koša uslovljavajući redukciju ventilacije. Dakle, loše držanje, slabljenje muskula­ture i opadanje fleksibilnosti bi moglo, ugrubo, objediniti promjene.

KAKO SE VRŠI PROCJENA STEPENA DEFORMITETA?

Procjena stepena deformiteta se vrši na osnovu kliničkog pregleda, mjerenjem prednje – zadnjeg (antero-posteriornog) dijametra uz pomoć pelvimetra i na osmovu somatoskopske metode.

U ČEMU SE OGLEDA LIJEČENJE OVOG DEFORMITETA?

U procesu liječenja ovog deformiteta značajno mjesto ima fizioterapija (korektivni kineziterapijski program vježbi), zatim sportovi koji utiču na jačanje muskulature i poboljšanje funkcije disanja (leđno i prsno plivanje, veslanje) košarka, gimnastika i sl. Od velikog značaja jeste i adekvatan unos minerala i vitamina, naročito vitamina D, kao i pravilan tjelesni stav uz pravilno disanje. Ortopedski način liječenja je takođe moguć (specifičan pojas), a u rijetkim slučajevima postoji mogućnost i operativnog načina liječenja.

KOLIKI JE ZNAČAJ FIZIOTERAPIJSKOG NAČINA LIJEČENJA I ŠTA ON PODRAZUMIJEVA?

Primjena kineziterapijskog programa vježbi ugla­vnom kod slabijih i srednje teških deformiteta daje dobre rezultate. Kineziterapijski program obuhvata primjenu vježbi disanja u kombinaciji sa vježbama jačanja ciljanih mišića i mišićnih grupa u adekvatnim položajima tijela uz edukaciju pacijenta.

Adekvatno i kontinuirano praćenje pacijenta uz edukaciju vezanu za karakteristike, moguće posljedice u skladu sa stepenom deformiteta, način liječenja, važnost pravilnog i kontinuiranog izvođenja kineziterapijskog pro­grama vježbi, često predstavlja put ka kontroli deformiteta i odlaganja (odbacivanja) ortopedskog ili operativnog načina liječenja kod blažih i srednje teških deformiteta.

 

Piše: Bojan Kraljević, Spec. primijenjene fizioterapije (BApp, Spec. App)