Polineuropatija kao komplikacija dijabetesa

0
864

To su: Bolne parestezije (pečenje, bockanje, čupanje), Hronični bolovi ili bolni krampi (grčevi) sa pogoršanjem tegoba noću (što je i najveći terapijski44-nervous_system problem), Gubitak senzibiliteta za bol i temperaturu. U većem broju pacijenti prijavljuju i autonomne znake – smanjeno znojenje, suvu kožu, hladna stopala (engl. Cold Foot), koja su posljedica oštećenja kontraktilnosti krvnih sudova i cirku­lacije.

Neurološkim pregledom se tada evidentira sniženje osjetljivosti na dodir u domenu šaka i potkoljenica (stopala), uz očuvane distalne relekse. Tada su zahvaćena senzitivna vlakna malog dijametra, nedostupna rutinskoj elektrofiziološkoj dijagnos­tici (EMNG).

U ovom stadijumu se već mogu uvesti ljekovi koji kupiraju ili smanjuju tegobe. Kasnije se javlja bezbolno električno peckanje, osjećaj stezanja obruča oko gležnja i stopala, nestabilnost pri stajanju i hodu, atroija (smanjenje mišićne mase) malih mišića šaka i stopala sa slabošću i hemartrozom (bolnim otocima) zglobova šaka i stopala, kao i povećanje cirkulacije krvi, sa nabreklim venama dorzuma stopala, te toplim stopalom ( engl. Hot Foot).

Pregledom se registruje sniženje i gubitak tetivnih releksa, izražen gubitak dubokog senzibiliteta, prominentna ataksija (nestabilnost). Zahvaćena su već senzitivna i motorna vlakna velikog dijametra (dostupni elektrofiziološkoj egzaminaciji, EMNG pregledu).

Kod pacijenata sa navedenim tegobama, a u cilju posta­vljanja dijagnoze, neophodna je detaljna anamneza (trajanje dijabeta, tegobe), klinički pregled, laboratorijske analize i ele-ktrofiziološko ispitivanje (EMNG).

Diferencijalno dijagnostički neurološkim ispitivanjem moraju se razmotriti i eliminisati: metaboličke neuropatije (uremijska i hepatična neuropatija, hipotireoidizam, porfirija, amiloidoza), neuropatije kod malignih bolesti, hronična inflama-torna demijelinaciona polineuropatija (CIDP), neuropatija kod inflamatornih bolesti (hepatitis, M. Lyme, HIV, lues), vaskulitisna neuropatija, monoklonska gamopatija, izloženost toksinima i alkoholu, deficit nutricionih faktora (B6, B12, E vitamin), na­sljedne neuropatije, inlamatorna senzorna poliganglionopatija i neuropatija kod degenerativnih bolesti kičmenog stuba.

Osim navedenih, simetričnih senzomotornih dijabe-tesnih neuropatija, mogu se javiti i simptomi asimetričnih dijabe-tesnih neuropatija: neuropatije kranijalnih nerava, izolovane neuropatije perifernih nerava (n. femoralis), kompresivne neuro­patije (carpal, tarsal tunnelsy.), autonomne neuropatije te dijabe-tesna amiotroija.

Diferencijalno dijagnostički kod ovog entiteta mora se razmotriti postojanje lumbosakralne pleksusne neuropatije, poremećaja kaude ekvine, femoralnog nerva, muskuloskeletnih lezija, trunkalne radikulopatije i okulomotorne neuropatije.

 

U liječenju dijabetične polineuropatije najvažnija je prevencija.

 

Rano otkrivanje i liječenje dijabetične neuropatije osim smanjenja tegoba doprinosi i preveniranju komplikacija jer 15% osoba sa neuropatijom razvije ulceracije koje teško zarastaju. Ulceracije su razlog 85% amputacija donjih ekstremiteta.

 

Da bi se spriječila pojava neuropatije, a i kada ona postoji, potrebno je:

Striktno održavanje normalnog nivoa šećera u krvi Redukcija tjelesne težine

Kontrola nivoa masti u serumu

Prestanak pušenja i prekomjernog unosa alkohola, kao i

Odgovarajuća ishrana.

Prve godine bolesti kritične su za razvoj neuropatija. Ako je za to vrijeme ne dobije, ili je ima u lakšem obliku, onda bolesnik ima velike šanse da se neuropatija kasnije ne pogoršava ako se redovno liječi. Nivo šećera nije uvijek povezan i sa komp­likacijama, ali je uočeno da se, ipak, teži oblici polineuropatije javljaju kod loše regulisanog šećera.

Liječenje najčešćeg oblika dijabetične polineuropatije zasniva se i na rezultatima antioksidativnog tretmana, primjenom jakog antioksidativnog preparata alfa-lipoične kisjeline. Važno je napomenuti da rana upotreba ovog preparata, kada nije došlo do nepovratnog oštećenja živaca, može da pomogne da se spiječe posljedice dijabetične polineuropatije. Uvodi se i tiamin, pentoksi-filin, ACE inhibitori, aspirin, kortikosteroidi, SSRI antidepresivi i gabapentin ili pregabalin. Način liječenja određuje se u zavisnosti od intenziteta i trajanja tegoba.