Sa ciljem jačanja saradnje između država u oblasti vođenja politike droga

0
536

Podsjećajući da je liječenje zavisnika kompleksan, dugot­rajan i neizvjestan proces, on je istakao prednost preventivnog djelovanja. – Preventivne aktivnosti realizujemo kroz djelovanje opštinskih kancelarija za prevenciju, u saradnji sa vaspitno-obrazovnim ustanovama i uz učešće nevladinih organizacija. Djelujući preventivno, ulažemo u zaštitu zdravlja nacije, posebno mladih, da izgrade odbrambene vještine. Mentalno zdravlje je jedan od značajnih segmenata zdravlja i programi zaštite mental­nog zdravlja moraju biti dio zdrastvene politike svake zemlje -objasnio je dalje.

Opisujući zakonodavni okvir iz oblasti droga na kojima je radilo Ministarstvo zdravlja, a koji se nalazi na liniji ciljeva Evropske unije: smanjenje ponude droga i potražnje droga, prof. Radunović je kazao da zakonodavni okvir koji smo izgradili prepoznaje pravo svakog pojedinca na dostojanstven i profesion­alan tretman i pomoć i u slučaju bolesti zavisnosti, uz poštovanje prava pacijenata i ljudskih prava. – Prepoznaje, takođe, i obavezu svih subjekata nosilaca aktivnosti da razvijaju i unapređuju i programe za prevenciju bolesti zavisnosti, programe za tretman i rehabilitaciju, kao i smanjenje dostupnosti droga na svim nivoima. Ministarstvo zdravlja podržava i nastaviće da ulaže napore u obezbjeđivanju izvora dobre prakse u cilju transfera, diseminacije i pune primjene znanja i iskustava, naučno verifikovanih i u skladu sa evropskim standardima i dobrim praksama – kazao je on.

Na kraju izlaganja, ministar Radunović je najavio da će se u narednom periodu, kroz saradnju i neposrednu komunikaciju Odjeljenja za droge sa Evropskom komisijom, ostvarivati mnogo­brojne planirane aktivnosti sa ciljem usvajanja i primjene standarda iz oblasti droga u nacionalni sistem. – Iskazujem raspoloživost Ministarstva zdravlja Crne Gore da i u budućem periodu bude domaćin sličnih skupova, kao i da inicira i učestvuje u programima sa svim dobrodošlim međunarodnim partnerima, u cilju unapređenja regionalne i šire saradnje i doprinosa integraciji ovog dijela Evrope u Evropsku Uniju – rekao je on.

Pejzaš evropske politike droga u 2013.

Obilje prezentacija prikaznih u okviru Regionalne radionice ponudilo je odličan izbor ideja za jačanje saradnje u oblasti vođenja politike droga u Jugoistočnoj Evropi. U nizu onih koje su pripremili gostujući eksperti posebno zanimljivom učinila se analiza gospodina Danila Balote, predstavnika Evropskog centra za praćenje droga i zavisnsoti od droga, sa sjedištem u Lisabonu. Tema ove prezentacije bilo je opisivanje konteksta i principa politike borbe protiv upotrebe droga u Evropi tokom 2013. U nizu interesantnih digresija opisana je i priroda popularnih opioida, stimulativa i psihoaktivnih supstanci.

Nakon više od 30 godina konstantno održavanog visokog trenda upotrebe heroina u Evropi napokon postoje znaci opadanja interesovanja za ovu vrstu droge. To bi bila radosna vijest kada bismo previdjeli inovacije: pojačano interesovanje za novije vidove psihoaktivnih supstanci. Nove, veoma razorne droge, obično su sintetičke prirode i, nažalost, nose daleko veću prijetnju za razaranje organizma u odnosu na one koji se ranije korišćeni.

Dajući uporedni prikaz zastupljenosti i načina distri­bucije najprisutnijih oblika opijata, autor ove prezentacije ukazao je na činjenice da je npr. proizvodnja kanabisa evidentirana u skoro svim državama svijeta, te da, kada je o Evropi riječ, istraživanja pokazuju da je 77 miliona odraslih osoba makar jedan­put konzumiralo kanabis, od čega tokom prošle godine 15.4 miliona. Dnevno, kanabis u Evropi koristi oko 3 miliona osoba. Na grafikonu najčešće korišćenih psihoaktivnih droga koji je ovom prilikom predstavljen prvo mjesto pripada upotrebi heroina, drugo upotrebi kanabisa, a treće upotrebi kokaina.

Najveći problem u vezi sa upotrebom droga u Evropi, po ocjeni Balote, predstavlja veliki broj korisnika opioida. U Evropi ih u ovom trenutku postoji oko 1,4 miliona. U vezi sa upotrebom heroina uočava se smanjenje broja korisnika koji se odlučuju za injektiranje. Takođe, primjetan je i trend opadanja broja slučajeva predoziranja: sa 7.700 (2009) na 6.500 (2011). Heroin danas biva zamijenjen stimulativnim sredstvima, novim oblicima droge i ostalim opioidima.

Epidemija HlV-a u Evropi, prema podacima ove ana­lize, danas je u opadanju. Izuzetak predstavljaju jedino zemlje Jugoistočne Evrope: Grčka i Rumunija. Predstavljajući osnovne oblike terapije protiv upotrebe narkotika i bolesti izazvanih njiho­vom upotrebom, ovom prilikom je ukazano i na podatak da u ovom dijelu svijeta živi oko 730.000 osoba podvrgnutih supstitucionoj terapiji protiv upotrebe opioida.

U okruženju dominira upotreba ekstazija

Prema podacima studije Danila Balote, oko 2.5 miliona mladih Evropljana koristilo je kokain tokom prošle godine. 1.8 miliona osoba koristilo je ekstazi, a 1.7 miliona – amfetamin. Iako za područje bivše SFRJ ne postoje podaci o predominantnoj upotrebi pojedinih oblika stimulativa, u zemljama našeg okruženja najviše se koristi ekstazi (osim u Rumuniji gdje dominira upotreba amfetamina). To je supstanca za koji postoje pokazatelji povratka u upotrebu nakon značajnog opadanja u periodu 2007-2009. godine. Ciljanu populaciju predstavljaju osobe starosti od 15 do 34 godina.

„Nove droge”

Veoma privlačno i “pametno”prikriveno upakovane, „nove droge” predstavljaju rastuću opasnost za zdravlje čovje­čanstva. Smatra se da u ovom trenutku postoji oko 270 različitih vrsta ovih supstanci. Pozivajući se na „legalna ograničenja”, ilegalni proizvođači sintetičkih droga danas tržištu plasiraju veoma opasna hemijska jedinjenja, npr. metilamfetamin 4, PMMA, metilon i sl. Uopšte, pod maskom legalnog danas je u svijetu postao lako dostupan veliki broj sintetičkih supstanci koji mogu odvesti u trajnu zavisnost i ugroziti život. Zahvaljujući upotrebi interneta, ova mogućnost je umnogome olakšana. Samo tokom 2012. g. registrovane su 73 nove vrste ovih opasnih jedin­jenja, od čega 30 sintetičkih kanabinoida. Ove „legalne droge” danas se proizvode u Kini, a na putu do konačnog korisnika u sastav im se dodaju i drugi visoko toksični činioci.