Stomatološke intervencije kod pacijenata na hemioterapiji

0
199

stomatoloske intervencijePrimarna preokupacija stomatologa kod pacijenta koji se nalazi na hemioterapiji se odnosi na ozbiljnost i trajanje supresije koštane srži. Zbog toga, stomatolog mora da bude upoznat sa datumom početka hemioterapije i sa hematološkim stanjem pacijenta prije stomatološkog tretmana.

U većini slučajeva, u toku hemioterapije pacijenti su pod povećanim rizikom od infekcije i hemoragije samo u toku njenog izvođenja i u naredne tri nedjelje, poslije čega se javlja obnavljanje krvnih elemenata.

Pacijenti sa hematolaškim neoplazmama su posebno rizični dok su na hemioterapiji jer se kod njih rizik udvostručuje zbog prirode bolesti i primjene hemioterapije. Najčešće komp­likacije se odnose na infekcije pogoršane granulocitopenijom, imunosupresivnim efektom hemioterapije, uništavanjem gotovo cjelokupne normalne, pa i oralne flore antibioticima. Druga komp­likacija se odnosi na trombocitopeniju i diseminovanu intravasku-larnu koagulopatiju koje vode krvarenju. Dakle, ovi pacijeti su izloženi velikom riziku od infekcije i krvarenju u mnogim fazama svoje bolesti. Prije hemioterapije stomatološke mjere se odnose na profilaksu i terapiju karijesa, paradontološki tretman i preven­tivnu primjenu fluora. Odluka kada eksrtathirati zube indikovane za vađenje prije hematološkog tretmana, zasnovane na stanju preostalih zuba, oralne higijene, urgentnosti potrebe za hemioterapijom, kao i cjelokupne prognoze malignog oboljenja. Zbog toga se smatra da je najsigurnije zube ekstratirati dvije nedjelje prije hemioterapije, kako bi rane imale dovoljno vremena da spontano zarastu. U toku hemioterapije i poslije njenog izvođenja (prve tri nedjelje) neophodno je sprovoditi profilaktičku primjenu antibiotika. Posebnu pažnju treba obratiti na lokalnu postoperativnu hemostazu koja se najbolje postiže šavovima. Pacijente treba obučiti da pravilno održavaju oralnu higijenu, što je otežano u prisustvu mukozitisa sa čestim ulceracijama. Zbog toga ih je najbolje savjetovati da se koriste mekane četkice i izbjegava primjena interdentalnog konca. Ukoliko nivo leukocita i trombocita padne ispod graničnih vrijednosti treba primjenjivati smanjenu oralnu njegu klasičnim mehaničkim sredstvima koja se sastoji u blagom ispiranju usta 3% hidrogenom ili 0,1% hlorheksidinom više puta dnevno. Svaku mobilnu protezu treba odložiti dok se stanje krvne slike ne stabilizuje.

Početni oblici kandidijaze se tretiraju lokalnom pri­mjenom nekog antifungicidnig preparata, pri čemu se preventivno djeluje tako da su sistemski sporedni efekti minimizirani. Kod pacijenata sa upornom infekcijom nastavlja se sa lokalnim tretma­nom, ali se koriste sistemski preparati, tako da ova kombinacija može redukovati dozu i trajanje sistemskog uzimanja antifugicidnog lijeka, i pri tome redukovati moguće neželjene sporedne efekte.

PRAKTIČNE PREPORUKE KOD PACIJENATA NA HEMIOTERAPIJI

1. Detaljna sanacije usne duplje prije hemioterapije

2. Ukazati na značaj oralne higijene

3. Primjena aktivnih fluorida

4. Ekstrahirati zube indikovane za vađenje (najbolje dvije nedjelje prije hemioterapije).

5. Obavezna primjena antibiotika ako je ekstrakcija indikovana

6. Kod pacijenata čiji status leukocita i trombocita nije poznat, ne vršiti intervencije bez hematološke konsultacije

7. Savjetovati pacijenta da ispira usta oralnim antiseptikom (dva puta dnevno)

8. Kod povećanog rizika od infekcije savjetovati pacijenta da odloži zubne proteze

9. Oralnu kandidijazu tretirati lokalnim, a po potrebi sistemskim antifugicidnim preparatima.

 

Piše: dr Ana Lakić Bulatović Ordinacija Apolonia, Podgorica