15. maj – Međunarodni dan porodice

0
340

Takođe, tokom 2016. godine zabilježne su 262 maloljetničke trudnoće, što je za 13% manje u odnosu na 2012. godinu kada ih je bilo 300. Broj namjernih abortusa djevojaka mlađih od 20 godina je u 2016. godini iznosio 26 što je činilo 3,4% u odnosu na ukupan broj namjernih abortusa i nešto je manji u odnosu na prethodnu godinu kada je broj namjernih prekida trudnoće djevojaka mlađih od 20 godina bio 35 i činio je 3,6% u odnosu na ukupan broj namjernih abortusa. U 5-godišnjem periodu (2012 – 2016) najveći broj namjernih prekida trudnoće djevojaka mlađih od 20 godina zabilježen je 2014. godine kada je 44 djevojke izvršen prekid trudnoće, što je 4,7% u odnosu na ukupan broj namjernih abortusa (Tabela 1).

dan porodice tabelaTabela 1. Broj prijavljenih abortusa – spontani i namjerni, za period od 2012. do 2016. godine.

Na osnovu podataka Zavoda za statistiku Crne Gore, stopa ukupnog fertiliteta u 2011. godini iznosila je 1,7, što nije dovoljno ni da bi se osigurala „prosta reprodukcija“ stanovništva. Stopa ukupnog fertiliteta u 2016. godini se neznatno povećala na 1,8 uz primjetno i sveprisutno odlaganje rađanja, odnosno sve veći udio žena starijih od 35 godina u ukupnom fertilitetu. Istovremeno, stopa prirodnog priraštaja se snizila sa 17,45% u 1965. godini na svega 1,8% u 2016. godini ili, posmatrano u promilima, smanjila se 10,3 puta.

Jako bitan problem kada se radi o zdravlju porodice je i porodično nasilje. Poslednje Istraživanje o nasilju u porodici i nasilju nad ženama sprovedeno 2017. godine od strane UNDP-a, u saradnji sa Ministarstvom za ljudska i manjinska prava, pokazuje da je nasilje u porodici veliki društveni problem kojem se ne posvjećuje dovoljno pažnje. Nasilja ima podjednako u svim slojevima društva i krajevima Crne Gore. Svaka druga žena je tokom života bila žrtva nasilja, a jedna od pet žena je bila izložena nasilju tokom poslednjih godinu dana i to 17% fizičkom, 7% seksualnom, 38% psihičkom i 20% ekonomskom nasilju. Žrtve nasilja su žene bez obzira na obrazovanje, primanja i uzrast. Pod većim rizikom su žene sa manje obrazovanja i ekonomski zavisne. Najčešći uzroci nasilja su finansijska kriza, narkomanija, kockanje, alkoholizam, siromaštvo, koji predstavljaju samo okidače, a stvarni uzroci nasilja su disbalans moći u odnosu na rodnu ulogu žene. Najveći broj slučajeva nasilja ostaje neprijavljen zbog straha od nasilnika i osvete, kao i zbog osude i sramote.

Institut za javno zdravlje
Centar za promociju zdravlja