Metabolički sindrom (Sindrom X, Sindrom insulinske rezistencije)

0
827

Kriterijumi za dijagnozu metaboličkog sindroma

Po novoj definiciji Svjetske federacije za dijabetes (International Diabètes Fédération -IDF), da bi osoba bila definisana kao oboljela od metaboličkog sindroma mora imati:

Centralni tip gojaznosti (definisan kao obim struka* sa vrijednostima specifičnim za etničku grupu)

plus bilo koja dva od sljedećih četiri faktora:_

Povišeni trigliceridi

Snižen nivo HDL holesterola

Povišen krvi pritisak

Povišen nivo glukoze našte

>150 mg/dL (1,7 mmol/L)

ili specifičan tretman za lipidnu

abnormalnost

<40 mg/dL (1.03 mmol/L) kod muškaraca

< 50 mg/dL (1.29 mmol/L) kod žena ili specifičan tretman za lipidnu abnormalnost

sistolni KP > 130 ili dijastolni KP > 85 mm Hg

ili tretman prethodno dijagnostifikovane hipertenzije

nivo glukoze našte > 100 mg/dL (5.6 mmol/L),

ili prethodno dijagnostifikovan dijabetes tipa 2

Ako je iznad 5.6 mmol/L ili 100 mg/dL, OGTT preporučljiv ali ne i neophodan za definisanje prisutnosti sindroma

našte u odnosu na vrednosti insulina ili C-peptida. Model HOMA je adekvatan i pouzdan metod za procjenu promjena u insulinskoj rezistenciji, jer primarno precizno određuje vrijednost bazalne insulinske rezistencije.

HOMA IR indeks = glukoza našte x insulin bazalni / 25

Kako se liječi metabolički sindrom?

Prvi korak u liječenju metaboličkog sindroma je normal­izacija tjelesne težine, odnosno uspostavljanje hipokalorijske dijete sa adekvatnim nivoom fizičke aktivnosti. Od ljekova dolazi u obzir upotreba statina koji smanjuju triglicirede i holestrol (LDL) u krvi. Potrebno je i liječenje povišenog krvnog pritiska (hipertenzije). Ne bi se trebali propisivati fibrati kao ljekovi prvog izbora u liječenju metaboličkog sindroma, osim ukoliko su u pitanju pacijenti sa teškom hipertrigliceridemijom, ili oni koji ne mogu da uzimaju statine. Potrebno je korigovanje ishrane u smislu povećanog unošenja vlakana u ishrani, a smanjenog unošenja masti i ugljenih hidrata.

Literatura:

1. Nikolić A, et al. Vojnosanit Pregl 2007; 64(1):45-51

2. The IDF consensus worldwide definition of the metabolic syndrome 2006.

3. Smirčić-Duvnjak L. Patofiziologija metaboličkog sindroma. Medicus 2004. Vol.13, No2, 15-25

4. Polovina S, i sar. Metabolički sindrom i dijeta. Med Pregl 2010;LXIII (7-8):465-469:Novi Sad:juli-avgust.

5. The Metabolic syndrome. Diabetes voice special issue, May

2006, 51.

6. www.idf.org/metabolic_syndrome, website of the Interna­tional Diabetes Federation

 

Piše: dr Semina S. Dedeić