Proces dostizanja najviših kvaliteta zdravstvenih usluga

0
203

[heading]Projekat unapređenja zdravstva[/heading] Radionica za kvalitet u zdravstvu koja predstavlja nasta­vak edukacije u okviru Projekta unapređenja zdravstva u Crnoj Gori, održana je 25. aprila 2012. u resotranu “Ribnica”.

Kompleksnost zdravstvenog sistema u kome se javlja veliki broj učesnika sa različtim ulogama i različitim očekivanjima kroz odnos pacijenata i ljekara, kao i uslove pružanja efikasnije zdravstvene zašite u postojećim zakonskim okvirima, izložila je prim. dr Jadranka Lakićević, pomoćnica ministra u Ministarstvu zdravlja Crne Gore kroz temu Pacijent kao partner i prava paci­jenta.

Kvalitetna zdravstvena zaštita omogućava organizaciju resursa na najdjelotvorniji način, kao bi se zadovoljilje zdravstvene potrebe korisnika za prevencijom i liječenjem na bezbjedan način i na viskom niovou njihovih zahtjeva.

Ovi postulati su ugrađeni i u Zakon o zaštiti prava pacije­nata sa predpostavkama sljedećih odredbi, što znači da se svakom licu bilo ono bolesno ili zdravo, koje zatraži ili kome se pruža zdravstvena usluga, garantuje jednako pravo na kvalitetnu i kontinuiranu zdravstvenu zaštitu, u skladu sa njegovim zdravst­venim stanjem, opšteprihvaćenim stručnim standardima, uz pravo na ublažavanje bola u svakoj fazi bolesti i stanja, na svim nivoima zdravstvene zaštite.

Prema ovom zakonu pacijent ima prava na: slobodan izbor doktora medicine ili doktora stomatologije; informisanje i obavještavanje; samoodlučivanje ; uvid u medicinsku dokument­aciju; odbijanje da bude predmet naučnog ispitivanja i istraživanja; drugo stručno mišljenje; blagovremenu zdravstvenu zaštitu; pravo na prigovor; naknadu štete; samovoljno napuštanje zdravst­vene ustanove.

O reformskom procesu koji je započet 2004. godine, u cilju racionalizacije i podizanja zdravstvenog sistema na viši nivo funkcionisanja, koji zadire u sve društvene oblasti sa odgo­varajućim implikacijama, prim. dr Lakićević je pokazala kroz način organizovanja u našoj zemlji, koji se dešava na primarnom, sekundarnom i tercijalnom nivou zdravstvene zaštite i sporovodi se u 18 domova zdravlja, 8 opštih bolnica, 3 specijalne bolnice, Kliničkom centru i Insitutu za javno zdravlje.

Reforma primarnog nivoa zdravstvene zaštite sprovedena je inicajalno sa novim načinom organizovanja i finansiranja kroz uspostavljanje modela izabranog doktora. Izmijenjena je uloga doma zdravlja tako što je dom zdravlja postao referentni centar primarne zdravstvene zaštite u kome su organizovane jedinice i centri za podršku rada izabranog doktora. Model izabranog doktora uspostavljen je na teritoriji čitave Crne Gore, a obuhvat registracije osiguranika kod izabranog doktora iznosi više od 80%. U domovima zdravlja su osnovani i centri za mentalno zdrav­lje, za djecu sa posebnim potrebama, reproduktivno zdravlje i TBC.

Vlada Crne Gore je u julu 2010 . godine donijela odluku o mreži zdravstvenih ustanova Crne Gore, kojom je utvrđen broj, vrsta i raspored javnih i privatnih ustanova na teritoriji Crne Gore, odnosno potrebnih timova za sprovođenje utvrđenog oblika zdravstvene zaštite iz obaveznog zdravstvenog osiguranja, na načelima dostupne, kvalitetne i eikasne zdravstvene zaštite za sve građane.

Time su stvoreni uslovi da pacijenti u sistemu javnih zdravstvenih institucija mogu, ukoliko nisu adekvatno zbrinuti, odonosno ukoliko je vrijeme čekanja na specijalističke preglede duže od 30 dana, nepohodne dijagnositčko – terapijske procedure, da obave u privatnim zdravstvenim ustanovama. U mrežu zdravst­venih ustanova su uključene 23 privatne zdravstvene ustanove na teritoriji države.

U Ministarstvu zdravlja je krajem 2009. godine formiran poseban sektor za kvalitet i bezbijednost pacijenata.

PRIORITETNE AKTIVNOSTI

Stručni konsultant iz oblasti kvaliteta zdravstvene zašti­te prof. dr Ana Stavljenić – Rukavina iz Hrvatske, koja je angažovana na izradi kliničkih protokola i smjernica u okviru tekućeg Projekta za unapređenje sistema crnogorskog zdravstva, govoreći o Kvalitetu zdravstvene skrbi, naglasila je da zadaci kvalitenog zdravstvenog sistema obuhvataju osiguranje sigurnosti bolesnika, s tim da se izbjegnu moguće povrede koje bi nasupile primjenom dijagnositičkih terapijskih metoda, koje bi mu zapravo trebale pomoći; osiguranje usluga utemeljenih na naučnim doka­zima, dok se moraju izbjegavati one usluge koje štete bolesniku; usredsređenje na potrebe bolesnika i omogućavanje njegovih inidividualnih prava; pravovremjene intervencije; izbjegavanje nepotrebnog trošenja opreme i pribora; pravičnost i dostupnost istih uslova za sve pacijente, bez obzira na materijalno stanje, rasu, socijalni status, pol ili regionalnu pripadnost.

Odrednice kvaliteta temeljene su na dogovorenim defin­icijama sa detaljnim opisima, visokom specifičnošću i osjetljivošću, što znači da otkrivaju mali broj lažno pozitivnih ili lažno nega­tivnih nalaza, valjane su i pouzdane, odnose se na jasno prepozna­tljive događaje za korisnike – primjenljive su u kliničkoj praksi, omogućuju korisna upoređivanja i utemeljene su na dokazima.

Zakonski okvori za implementaciju sistema iskazani su kroz dva temeljna zakona Crne Gore: Zakon o zaštiti (2004.) i kroz izmjene i dopune (2010. godine) i Zakon o pravima pacijenata ( 2010. godne). Dodatni dokumenti sem navedenih čine Master plan razvoja zdravstva Crne Gore 2010- 2013. godine, Strategija za optimalizaciju sekundarnog tercijalnog nivoa zdravstvene zaštite s akcionim planom implementaciju 2011. godine i naciona­lna strategija za poboljšanje kvaliteta i sigurnosti koji je usvojila Vlada Crne Gore 2012. godine, u skladu sa tehnološkim napret­kom nauke i medicine, etičkim i stručnim načelima zdravstvene profesije.