ULOGA I ZNAČAJ FARMACEUTA U SISTEMU FARMAKOVIGILANCE

0
433

15U prostorijama CALIMS, 23.09. održana je edukativna radionica za farmaceute, na temu farmakovigilance. Sastanku su prisustvovali farmaceuti iz zdravstvene ustanove Apoteke Crne Gore ” Montefarm” i članovi Skupštine Farmaceutske komore.

Održani sastanak je ujedno i prvi u nizu sastanaka, koje će CALIMS organizovati sa farmaceutima, u cilju njihovog upoznavanja sa aktivnostima CALIMS, koje su od značaja za njihov svakodnevni rad.

CALIMS je snažno posvećena unapređenju saradnje sa farmaceutima, čije je aktivno uključivanje u proces prijavljivanja neželjenih dejstava ljekova, preduslov izgradnje efikasnog nadzora nad bezbjednom primjenom ljekova u Crnoj Gori.

U uvodnoj riječi direktor CALIMS, dr Milorad Drljević je pozdravio prisutne istakavši da je CALIMS regulatorna ali i visoko-stručna i naučna institucija, čije je postojanje od velike važnosti za funkcionisanje zdravstvenog sistema Crne Gore. Da bi ostvarila svoju misiju poboljšanja zdravlja i kvaliteta života pacijenata u Crnoj Gori, odredila je farmakovigilancu kao jednu od prioritetnih oblasti u svom razvoju. Do osnivanja CALIMS i aktivnosti koje su uslijedile na promociji potrebe kontinuiranog praćenja bezbjednosti tokom životnog ciklusa lijeka, riječ farmakovigilanca je bila uglavnom nepoznata riječ za našu stručnu javnost. Danas, sve više zdravstvenih radnika, u poslednje vrijeme i pacijenata, govore o farmakovigilanci kao vrlo značajnoj naučnoj disciplini, usmjerenoj na zaštiti javnog zdravlja.

Direktor CALIMS je dalje, obraćajući se učesnicima skupa, naglasio da neracionalna primjena ljekova, uz nedovoljno razvijen lokalni sistem praćenja neželjenih dejstava ljekova, koji uspostavljaju CALIMS, zdravstveni radnici i predstavnici farmaceutskih kompanija, predstavlja veliku prijetnju za javno zdravlje.

Učesnicima skupa se zatim obratila mr ph. Maja Stanković, rukovodilac odjeljenja za farmakovigilancu, naglasivši da CALIMS nije zdravstvena ustanova, ali je institucija od velikog značaja za zdravlje ljudi. Farmaceutima je predstavljen sažetak karakteristika lijeka, kao značajan izvor informacija o lijeku za svakog zdravstvenog radnika, tj. vodič za njegovu efikasnu i bezbjednu primjenu. U prezentaciji je bilo riječi o pismima zdravstvenim radnicima kao zlatnom standardu u komunikaciji nadležnih Agencija i zdravstvenih radnika o pitanjima bezbjednosti ljekova, koja se prosleđuju u cilju implemetacije preporuka iz pisma u svakodnevnu kliničku praksu. Predstavljeni su i modaliteti saradnje CALIMS sa zdravstvenim ustanovama, koji se u kontinuitetu unapređuju. Jedno od značajnih dostignuća, koje je ostvareno saradnjom CALIMS sa Fondom za zdravstveno osiguranje, domovima zdravlja i opštim bolnicama, je mogućnost prijavljivanja neželjenih dejstava CALIMS, direktno kroz informacioni sistem zdravstvene zaštite. Od nedavno, ljekari u ovim zdravstvenim ustanovama imaju mogućnost dobijanja poruka o bezbjednosti primjene ljekova od CALIMS, kroz informacioni sistem zdravstvene zaštite. Na kraju prezentacije, kroz formu pitanja i odgovora, prikazane su najčešće nedoumice i pitanja koja postavljaju zdravstveni radnici, vezano za prijavljivanje neželjenih dejstava ljekova.

U nastavku sastanka, mr ph. Veselinka Vukićević je govorila o ulozi i značaju farmaceuta u sistemu farmakovigilance. Posebno je istakla da su farmaceuti u najboljoj prilici da prepoznaju i prijave neželjeno dejstvo jer su u direktnom kontaktu sa pacijentom, sa kojim grade odnos zasnovan na povjerenju, poslednja su kontrola prije primjene lijeka, najznačajniji izvor informacija za OTC ljekove, imaju mogućnost da uoče odstupanja u kvalitetu lijeka (izmijenjen izgled, boja…), posumnjaju da je u pitanju falsifikat… U prezentaciji je istaknuta i dosadašnja statistika u prijavljivanju neželjenih dejstava, kada su u pitanju farmaceuti. Bez obzira na činjenicu da je broj prijava od strane farmaceuta u porastu, njihov broj bi morao biti veći, posebno od strane farmaceuta iz zdravstvene ustanove “Montefarm”. Prikazana je i statistika prijavljivanja neželjenih dejstava ljekova od strane farmaceuta, u državama regiona (Hrvatska, Srbija).

Na kraju sastanka farmaceutima se obratio dr pharm. Nemanja Turković koji je prezentovao niz korisnih, praktičnih uputstava za popunjavanje obrasca za prijavu neželjenog dejstva lijeka. Predstavljena je prva prijava neželjenog dejstva lijeka koja je stigla na adresu CALIMS, neposredno nakon njenog osnivanja i prijava koja predstavlja najbolje dokumentovani slučaj prijavljen CALIMS-u, sa popunjenim svim podacima na obrascu za prijavu neželjenog dejstva lijeka. Svako polje na obrascu koje se odnosi na pacijenta i neželjeno dejstva lijeka, ljekove pod sumnjom i u istovremenoj primjeni, stepen uzročno-posljedične povezanosti između neželjenog dejstva i primijenjenog lijeka, anamnestički podatci su detaljno objašnjeni i date su smjernice za njihovo popunjavanje. Ukazano je i na najčešće nedostatke u popunjavanju prijava, na osnovu dosadašnjeg iskustva CALIMS u procjeni prijava.

Na kraju prezentacije Nemanja Turković je prikazao prisutnima kako funkcioniše prijavljivanje neželjenih dejstava ljekova kroz informacioni sistem domova zdravlja i opštih bolnica. Iskustvo je pokazalo da ovaj način prijavljivanja predstavlja savremen, komforan i jednostavan način prijavljivanja neželjenih dejstava CALIMS.