Darovati za život?

[heading size=”7”]SATELITSKA PROSLAVA EVROPSKOG DANA DONACIJE TJELESNIH ORGANA[/heading] Evropski dan donacije tjelesnih organa 16. oktobar obilježen je satelitskim proslavama organizovanim u mnogim gradovima Evrope (Berlin, Beč, Prag, Zagreb, Beograd, Bratislava i Podgorica). Centralna proslava održana je u Ljubljani, u organizaciji Slovenija Transplanta. Po prvi put do sada, u Podgorici je organizovana manifestacija promovisanja potrebe za donatorstvom, realizovana pod zaštitnim znakom Udruženja nefrologa Crne Gore. – Cilj ove naše promocije jeste približavanje građanima Podgorice i Crne Gore problema donacije: zašto je doniranje toliko važno i koji su načini zavještavanja organa, da oni dobiju onu kritičnu masu koja je važna da uđu u svijest građana. Zato nam trebaju donori jer u našoj prilično maloj zemlji postoji značajan broj hroničnih bolesnika kojima je jedina nada da dobiju odgovarajući organ i izliječe se – istakla je u svom uvodnom obraćanju prof. dr Marina Mugoša Ratković, predsjednica Udruženja nefrologa Crne Gore i jedna od najzaslužnijih za realizaciju ovog događaja. Prof. Dr Mugoša Ratković podsjetila je na činjenicu da u Evropi dnevno umre 12 ljudi čekajući na donaciju organa.

U sklopu manifestacije nazvane Dar za život, 15. oktobra, od 18-20 časova, u Šoping molu Delta sitija organi-zovan je promotivni program tokom kog je predstavljen projekat donatorske kartice. Za izradu vizuelnog rješenja kartice bio je zadužen slikar Dimitrije Popović, koji je tokom intervjua prikazanog u okviru ovog dijela manifestacije objasnio simboliku značenja spojenih dlanova, zaštitnog znaka kartice, koji, kako je naveo, označava upućivanje na zajedništvo i ispoljavanje humanističkih vrijednosti. Popović je ujedno iskoristio priliku da istakne afirmativan stav o doniranju tjelesnih organa. Stručni žiri i publika dodijelili su tri nagrade za najbolju umjetničku fotografju urađenu na temu Dar za život. Dobitnica prve nagrade bila je Dijana Marčetić, a druga i treća nagrada dodijeljene su Milu Radonjiću, studentima Fakulteta vizuelnih umjetnosti Univerziteta Mediteran. Ovom prilikom organizovana je i izložba fotografja studenata Fakulteta vizuelnih umjetnosti, a dijeljeni su i flajeri sa informacijama o donaciji organa i promotivne donatorske kartice sa logom Udruženja nefrologa Crne Gore.

U svojstvu medijatora večeri nastupio je glumac Andrija Milošević. – Na svim sličnim geografsko-istorijskim

prostorima kao što su ovi naši, znalo se da je prije svake riječi bila riječ hrabrost. Samo je jedna riječ bila rame uz rame sa njom, možda i zato što imaju ista značenja, a ta je riječ humanost, a humanost nikada nije značila samilost – rekao je Milošević podržavajući ovu akciju. Posjetioci manifestacije imali su priliku da simboličnim gestom usvajanja donator-skih kartica koje nemaju pravni značaj podrže projekt doniranja tjelesnih organa nakon smrti. Umjetnički duet gitarista Srđana Bulatovića i Darka Nikčevića interpretirao je nekoliko autentičnih melodija kojima je večernji program manifestacije okončan.

Tokom promotivne večeri manifestacije Dar za život posjetiocima je prikazan dokumentarni flm o praćenju toka trudnoće i porođaju žene koja je prethodno bila podvrgnuta transplantaciji bubrega. U f lmu koji je snimila Tehnička služba Kliničkog centra Crne Gore prikazani su kadrovi kojima su obuhvaćeni svi segmenti liječenja i nadzora prve trudnoće Jelene Varagić iz Danilovgrada. Rizičnost trudnoće tokom koje je obavezno uzimanje ljekova uslovljavalo razvoj različitih komplikacija: poremećaj metabolizma šećera, hipertenziju, zastoj u razvoju ploda i sl. i specifčnost situacije u kojoj je Jelena ostala u drugom stanju nakon transplantacije izvršene u martu 2008. godine, uslovili su potrebu za pružanjem posebne medicinske brige o ovoj pacijentkinji.

Izražavajući zahvalnost za neizmjeran trud ljekara Stručnog medicinskog tima dr Danku Nataliću, dr Snežani Raspopović i dr Marini Mugoša Ratković, Jelena je istakla posebnu zahvalnost svojoj majci Mili-jani Drobnjak koja je dajući joj svoj bubreg obezbijedila mogućnost davanja života i njenoj kćerci Sari. – Nara­vno da sam, s obzirom na moje stanje i moj krvni priti­sak, osjećala strah, ali, hvala Bogu, izgurali smo skoro do samog kraja i sada je sve u redu – kazala je srećna majka Jelena. Djevojčica Sara Varagić rođena je nakon 36. sedmice trudnoće sa težinom od 1.830 grama. Nakon boravka u inkubatoru i početnog gubitka 200 grama težine, Sara je sada zdrava beba koja je teška 5 kg i normalno se razvija. Prisustvom na ovom skupu i sama je dala podršku ovoj nadasve humanoj akciji.

Skup eminentnih stručnjaka transplantologije

Naučni dio manifestacije Dar za život namijenjen stručnoj javnosti održan je 16-og oktobra u terminu od 10-15 časova u Rektoratu Univerziteta Crne Gore u Podgorici. Izražavajući lično i profesionalno zadovoljstvo povodom organizovanja proslave Evropskog dana donacije organa, ministar zdravlja u Vladi Crne Gore, doc. dr Miodrag Radunović naveo je da je razvoj transplantologije doprinio da ljudska prava, poput prava na tjelesni integritet, dostojanstvo i privatnost, dobiju nove dimenzije fokusirane na potrebi iznalaženja kompromisa između dva naizgled protivurječna zahtjeva: poštovanje individualne autonomije i principa socijalne solidarnosti. Zakonom uređeni pravni okviri, kao što je to učinjeno Zakonom o uzimanju i doniranju djelova ljudskog tijela ustanovljenim krajem prošle godine u Crnoj Gori, edukacija i prihvatanje poziva za zavještanje i doniranje organa, predstavljaju, kako se moglo zaključiti, neophodnost u sprečavanju neželjenih pojava u vršenju transplantacije, stvaranju uslova za povećanje broja presađenih organa i obezbjeđivanju prava na jednakost u dostupnosti. Ministar Radunović saopštio je trenutno raspoložive statističke podatke po kojima u Crnoj Gori sada živi 85 osoba kojima je transplantiran bubreg, od kojih je 5 intervencija izvršeno tokom tekuće, a 12 tokom prošle godine. Njihova prosječna starost iznosi 44 godine, a skoro 60% tih osoba dobilo je tjelesne organe od srodnika, 22% od nesrodnika, a 18 od kadavera.