Dijabetes melitus, definicija, klasifikacija i parametri za praćenje stanja

0
183

Prof. dr Snežana Vujošević

Klinički centar Crne Gore

 

STA JE DIJABETES  MELITUS ?

Grupa metaboličkih bolesti koje se karakterišu hiperglikemijom nastalom zbog defekta u sekreciji insulina, ili zbog defekta u njegovom djelovanju u ciljnim tkivima.

KAKO SE KLASIFIKUJE DM?

Dijabetes se može klasifikovati u sljedeće kategorije:

  1. Dijabetes tip 1 (zbog autoimunog uništavanja β-ćelija, što obično dovodi do apsolutnog nedostatka insulina);
  1. Dijabetes tip 2 (zbog progresivnog gubitka odgovarajuće sekrecije insulina β-ćelija često u pozadini insulinske rezistencije);
  1. Gestacijski dijabetes melitus (dijabetes dijagnostifikovan u drugom ili trećem trimestru trudnoće koji prije trudnoće nije bio prisutan);
  1. Specifični tipovi dijabetesa zbog drugih uzroka, npr. Sindromi monogenog dijabetesa (poput dijabetesa novorođenčadi i dijabetesa kod mladih), bolesti egzokrine gušterače (poput cistične fibroze i pankreatitisa) i ljekova ili hemikalija koji indukuju dijabetes (poput upotrebe glukokortikoida, u liječenju HIV-a / AIDS-a, ili nakon transplantacije organa).

KAKO SE POSTAVLJA DIJAGNOZA DIJABETES MELITUSA? 

DIJAGNOSTIČKI TESTOVI ZA DIJABETES

Dijabetes se može dijagnostifikovati na osnovu vrijednosti glukoze u plazmi natašte (FPG) ili vrijednosti 2-satne glukoze u plazmi (2-sat PG), oralnog testa tolerancije glukoze sa 75 g (OGTT), ili vrijednosti HbA1C.  Kriterijumi za dijagnozu dijabetesa:FPG ≥126 mg / dL (7,0 mmol / L) (nakon najmanje 8 h gladovanja), ili2-satni PG ≥200 mg / dL (11,1 mmol / L) tokom OGTT-a, iliA1C ≥6,5% (48 mmol / mol), iliU bolesnika s klasičnim simptomima hiperglikemije ili hiperglikemijske krize, slučajna glukoza u plazmi ≥200 mg / dL (11,1 mmol / L).

KOJI SU SIMPTOMI DM?

  • Pojačano žeđanje;
  • Sušenje usta;
  • Učestalo mokrenje;
  • Noćno mokrenje;
  • Pojačana glad;
  • Promjena tjelesne mase;
  • Poremećaj vida.

KOJI SU PARAMETRI ZA PRAĆENJE DM?  

  • GLIKEMIJA natašte;
  • GLIKEMIJA 2h nakon obroka;
  • URIN-prisustvo šećera i acetona u urinu;
  • HbA1c;
  • TJELESNA MASA.

Literatura:

American Diabetes Association. Classification and Diagnosis of Diabetes: Standards of Medical Care in Diabetes—2020. Diabetes Care 2020 Jan; 43 (Supplement 1): S14-S31.