U okviru projekta Before Time – Empowering Women and Communities for Protection Against Cervical Cancer (Osnaživanje žena i zajednica za zaštitu od raka grlića materice), koji je dio Interreg VI-A IPA Programa: Croatia – Bosnia and Herzegovina – Montenegro 2021–2027, u Crnoj Gori su u periodu od marta do maja, organizovane fokus grupe sa roditeljima, mladima i ženama životne dobi od 30 do 64 godine.
Cilj projekta je doprinos smanjenju obolijevanja i smrtnosti od raka grlića materice, kroz jačanje mjera primarne i sekundarne prevencije raka grlića materice kroz kontinuiranu edukaciju o HPV infekciji i mogućnostima zaštite, promociju vakcinacije protiv HPV-a i jačanje skrining testiranja na premaligne i maligne promjene. Razvojem i promovisanjem online edukativne platforme, projekat ženama, zdravstvenim radnicima i široj javnosti obezbjeđuje lako dostupne i pouzdane informacije iz oblasti prevencije i zaštite reproduktivnog zdravlja.
Tako su fokus grupe sa roditeljima djece do 19 godina i mladima uzrasta od 20 do 26 godina realizovane u prostorijama Instituta za javno zdravlje Crne Gore. Kroz ove diskusije prikupljeni su detaljni podaci o faktorima koji utiču na odluku roditelja kada je riječ o vakcinaciji djece protiv HPV-a, kao i o preprekama i podsticajima za vakcinaciju među mladima i adolescentima. Poseban akcenat stavljen je na prepoznavanje socijalnih i kulturoloških faktora koji mogu imati presudnu ulogu u procesu prihvatanja ili odbijanja HPV vakcinacije.
U saradnji sa Domom zdravlja Tivat, koji je takođe partner na projektu, sprovedene su fokus grupe posvećene temama sekundarne prevencije raka grlića materice. Ove grupe omogućile su dublje sagledavanje nivoa znanja o HPV infekciji, načinima prenosa i rizicima, kao i stavova i navika vezanih za redovne ginekološke preglede i učestalost sprovođenja skrining testova kao što su PAPA i HPV testovi. Pažnja u diskusijama data je prepoznavanju barijera koje utiču na odlazak na preventivne preglede, izvorima informisanja o HPV-u i preventivnim mjerama, kao i stavovima o potencijalnoj mogućnosti samouzorkovanja na HPV, što će biti pilot aktivnost u okviru Before Time projekta.
Podaci prikupljeni kroz fokus grupe predstavljaju dragocjen izvor za procjenu trenutnog nivoa znanja i stavova u zajednici, ali i važan temelj za dalje usmjeravanje edukativnih aktivnosti i oblikovanje efikasnijih modela saradnje sa zajednicom. Ključna namjera ovih aktivnosti jeste podizanje svijesti o značaju primarne i sekundarne prevencije raka grlića materice, unapređenje dostupnosti informacija o preventivnim mjerama, i dodatna motivacija građana da preuzmu aktivnu ulogu u očuvanju svog reproduktivnog zdravlja.
Institut za javno zdravlje Crne Gore
