Težiti poboljšanju kvaliteta života onkoloških pacijenata

0
570

ocology improvementU nizu edukativnih obraćanja javnosti upriličenih povo­dom 50 godina doprinosa Kompanije Hoffmann-La Roche u onkologiji, 6-og marta je održan stručni skup pod nazivom Holistički pristup u liječenju onkoloških pacijenata. U prisustvu predstavnika najistaknutijih resora medicinske struke, u podgoričkom hotelu Ramada razmatran je značaj sprovođenja suportivne i palijativne terapije u kompleksnom pristupu liječenju onkoloških pacijenata. U okviru toga bilo je riječi o antianemijskoj i antiemetogenoj terapiji, te prevenciji neutropenije, patoloških fraktura i hiperkalcemije uzrokovane koštanim metastazama. Moderator sastanka bila je prim. dr Jadranka Lakićević, sa Klinike za onkologiju i radioterapiju, a predavači su bili i: drAnka Popović, dr Nevenka Lukovac-Janjić i dr Milan Sorat. U ime organizatora, kompanije Hoffman-La Roche, prisutnima se obratio i dr Miloš Ičević.

Postoji mnogo toga što se može učiniti

Upozoravajući na podatak da u ovom trenutku oko 15 miliona osoba u svijetu boluje od karcinoma, te da je liječenje malignih bolesti danas značajno produžilo život, sa jedne strane, ali i vrijeme tokom kojeg pacijenti mogu da pate od distresne simptomatologije, prim. dr Jadranka Lakićević, ukazala je na neke važne segmente borbe za poboljšanje kvaliteta života takvih pacijenata. – Najvažnije jeste izliječenje, kad god je to moguće, a kad nije moguće, onda je važno produženje života i održanje kvaliteta života koje se odnosi na različite aspekte, koje obuhvata različita polja koja su prije svega usmjerena na kupiranje neželjenih efekata liječenja, a odnose se i na socijalni, funkcionalni i emocionalni status oboljelih – objasnila je ona.

Posebno se obraćajući zdravstvenim radnicima iz oblasti primarne zdravstvene zaštite, koji, po njenoj ocjeni, nose veliki dio tereta suočavanja sa tegobama pacijenata koji se bore se karci­nomom, dr Lakićević je skrenula pažnju na osnovne premise dobre suportivne i palijativne njege kako ih definišu me­đunarodno relevantna udruženja. Suportivna terapija ublažava simptome i komplikacije same bolesti, prevenira ili ublažava toksičnost tretmana, hemioterapije prije svega. – Ima zadatak da pacijentima olakša da bolje podnesu specifično onkološko liječenje i ultimativno – da imaju veći benefit od tog tretmana. Ona je, takođe, usmjerena na olakšavanje emocionalnih problema, a predstavlja i pomoć onima koji su završili liječenje i njihovu rehabilitaciju, odnosno vraćanje u normalne životne tokove, što je prije moguće i što je moguće na optimalniji način – navodi dr Lakićević. Adekvatna podrška pacijentu neophodna je u svim fazama bolesti.

Suportivna terapija u onkologiji predstavlja više od liječenja fizičkih simptoma bolesti i nežejenih efekata antikancerskog tretmana, jer obuhvata i psihološku i socijalnu podršku, kao i rehabilitaciju, podrazumijevajući holistički, interdisciplinarni pristup obojelom i timski rad. Cilj nam je da organizacijom ovog predavanja, svi skupa, pružimo kvalitativno novu dimenziju našem odnosu prema onkološkim pacijentima – prim. dr Jadranka Lakićević.

Pozivajući se na preporuke Svjetske zdravstvene or­ganizacije, dr Lakićević je istakla da u domenu sprovođenja palijativnog zbrinjavanja cilj je suzbijanje simptoma kod pacijenta koji više ne odgovara na liječenje, te postizanje njegovog najvećeg mogućeg kvaliteta života, ali i njegove porodice. U vezi sa ovim, veoma je važno dati i pravi podatak o bolesti. – Mislim da danas svi možemo i umirućem pacijentu da kažemo da postoji toliko toga što još uvijek možemo učiniti, a to znači osloboditi ga svih onih tegoba koje se javljaju u završnim danima života, i to jeste naš zajednički cilj: da otvoreno pričamo o bolesti, umiranju, o onome što želi umirući bolesnik, koje su njegove potrebe i koje su potrebe njegove porodice – kaže dr Lakićević.

Bolesniku koji pati od hronične bolesti potrebno je blagovremeno pružiti pomoć u savlađivanju simptoma koji otežavaju bolest. Dr Lakićević je skrenula pažnju na: bol, anksioznost, stres, anemiju (više od 50% bolesnika s karcinomom ima anemiju), sindrom neuobičajenog umora – fatig, dispneu, kašalj, kancersku anoreksiju, kaheksiju, gubitak težine, neutro-penijsku groznicu, mučninu i povraćanje, gastrointestinalne opstrukcije, depresiju, seksualne poremećaje, Damoklov sin­drom…

Posebna poruka ovog izlaganja bila je da zdravstveni radnici treba da znaju da kvalitet života nema isto značenje kod bolesnika sa malignitetom kao u ostaloj populaciji. Za one koji su izliječeni, on jednostavno više nikad nije isti nakon izlječenja.

Neutropenije i benefit primjene faktora stimulacije granulocita

Prirodu neutropenije, kao stanja koje se susreće ne samo kod pacijenata koji pate od karcinoma, već i kod svih onih sa smanjenim brojem leukocita i neutroila, na skupu u Podgorici prisutnima je pojasnila dr Anka Popović, internista hematolog Kliničkog centra Crne Gore. Polazeći od objašnjenja koja su se odnosila na prirodu leukocita, bijelih krvnih zrnaca kojih u jednom litru zdrave odrasle osobe postoji 4-10 milijardi a čiji životni vijek prosječno traje 5 dana, dr Popović je objasnila da treba razlikovati neutropeniju, kao stanje pri kom se konstatuje smanjenje broja neutrofila – što je samo jedna podvrsta ovih krvnih ćelija, i leukopeniju – nedostatak leukocita. Kod pacijenta se neutropenija može konstatovati ako je broj neutrofila manji od 2.000 po mm3, a o leukopeniji je riječ ako je broj leukocita manji od 4.000 po mm3. – Podložnost infekcijama naglo raste kada broj neutrofila padne ispod 1.000 po mikrolitru, a ono što treba zapamtiti je to da kada je njihov broj manji od 200 po mikrolitru potpuno izostaje reakcija našeg organizma, odnosno organizam je u jednoj potpunoj anergiji i nije uopšte u stanju da is-formira jedan zapaljenjski lokalni proces – navodi dr Popović.