Hemijski piling – terapija lica od posljedica štetnog dejstva sunca (engl. photoaging)

Hemijski piling se sastoji od ubrzanog uklanjanja površnih slojeva kože hemijskom destrukcijom. To je kontrolisana hemijska povreda koja uzrokuje stimulaciju kože. Vrlo je efikasan i kada se koristi kao jedino sredstvo za regeneraciju kože. Jednostavan je i jeftin za korišćenje i koža se nakon primjene ove metode brzo oporavlja.

INDIKACIJE – Hemijski piling se koristi u estetske svrhe – za podmlađivanje; uklanjanje ožiljaka, nastalih od akni ili koje druge vrste; uklanjanje bora; kao terapija rozacee; za uklan­janje posljedica starenja kože (fotoejdžing – aktinična keratoza); uklanjanje nepravilnih tamnih pigmentacija (takozvane melazme)… U zavisnosti od hemijskog agensa, može se djelovati na različite slojeve kože, epiderm ili derm.

TIPOVI PILINGA – Epidermis je površni dio kože i ima 5 slojeva, a dermis se nalazi ispod epiderma i ima 2 sloja (papilarni i retikularni), što je bitno znati jer od toga na kojoj se dubini djeluje pilingom zavisi izbor odgovarajućeg hemijskog agensa i ostvarenje adekvatnog efekta. Što je piling dublji, dobijaju se bolji rezultati i potreban je manji broj tretmana, ali, sa druge strane, oporavak traje duže, veća je opasnost od komplikacija i veći je diskomfort.

Slojevi kože: epidermis i dermis

-Površni piling – epidermis (glikolna kisjelina)

-Srednji piling – epidermis + papilarni dermis

(TCA – tetrahlorna kisjelina – plavi piling)

-Duboki piling – epidermis + papilarni i dio retikularnog derma (fenol)

KONTRAINDIKACIJE. Kontraindikacije, ili stanja u kojima se hemijski piling ne smije raditi, jesu: aktivni herpes, aktivna infekcija lica, sistemske bolesti koje ometaju zarastanje, keloidi, trudnoća, dojenje (ne smiju se raditi toksični, duboki pilinzi). Pojedini tipovi kože, po pravilu, ne trpe srednje i duboke pilinge.

Mehanizam hemijskog pilinga može biti različit:

a) Metabolički efekat – stimuliše krvotok kože -azelaična kisjelina, retinoična kisjelina, glikolna kisjelina

b) Kaustički efekat  – koaguliše proteine – TCA (tetrahlorna kisjelina), glikolna kisjelina

c) Toksični efekat – djeluje na membranu ćelije i citoplazmu – fenol, rezorcinol, salicilna kisjelina…

PIGMENTACIJE. Kako izabrati pravi piling? Pigmentacije su uglavnom promjene u epidermu. Pjege i melazme na koži zapravo su abnormalni depoi melanocita i tu su metode izbora u liječenju salicilna i glikolna kisjelina.

TCA (tetrahlorna kisjelina) je najsigurnija metoda jer prodire u dermis koji sadrži kolagen, elastin i glikoza-amino-glikane. Hemijska povreda dermisa obnavlja se stvaranjem kolagena i elastina, što izravnava promjene na koži.

IZBOR HEMIJSKOG AGENSA. Izbor hemikalije zavisi prvenstveno od tipa kože (prema Ficpatrikovoj klasifikaciji, postoji 6 različitih tipova kože), zatim od uzrasta (mlađi pacijenti bolje reaguju), od stila života (izlaganje suncu, pušenje, upotreba alkohola i ljekova), od očekivanja pacijenta, od trenutnog i prethodnog režima njege kože kao i od lične istorije bolesti pacijenta (alergije, ljekovi, suplementi, herpes…).

MELAZME su hiperpigmentacije lica koje se pojačavaju izlaganjem suncu. Mogu se pojaviti tokom trudnoće, kod žena koje koriste oralna kontraceptivna sredstva ili druge polne hormone. U terapiji se koristi dvostruki tretman salicilnom kisjelinom i mikroderm abrazijom, a pacijent može i samostalno da nastavlja tretman. Ponekad se primjenjuje i Vudova lampa, UV zraci koje apsorbuje mela­nin iz epiderma.

TAČKASTI OŽILJCI NA LICU. Tretiraju se oštrim drvenim aplikatorom koji se umoči u čisti TCA. Kap kisje­line se aplikuje u rupicu i štapić se zarotira u ožiljak tako da i kisjelina i rotacija zajedno uzrokuju povredu ivica ožiljka i tako ga ravnaju.

PILING INSTITUTA ZA VITALNOST. Koristi se samo za podmlađivanje kože ruku, vrata i dekoltea.

NJEGA NAKON PILINGA. Neophodna je blaga dnevna hidratacija. Ako perzistira crvenilo, daje se jednoprocentni hidrokortizonski krem, ili u ozbiljnijim slučajevima kenalog 0,25%, i zakazuje se kontrola za nedjelju dana. U toku pilinga, i nekoliko dana poslije njega, ne treba se izlagati suncu, a nakon nedjelju dana počinje se sa upotrebom kreme sa visokim zaštitnim faktorom.

Hemijski piling je minimalno invazivan oblik podmlađivanja kože i efektivan dodatak arsenalu u borbi protiv starenja kože. Uz minimalne troškove, postiže se veliko zadovoljstvo kod pacijenata.

Idealan piling je bezbolan, jednostavan za nanošenje i rad, te bezbjedan za sve tipove kože. Daje mini­malne komplikacije i ne zahtijeva prethodnu pripremu.

 

Pišu: prof. dr Borko Đorđević, dr Marija Ratković