Hemoroidalna bolest

Piše: dr Amel Dacić

Hemoroidi su proširene vene i arterije smještene ispod sluzokože krajnjeg dijela debelog crijeva. Najčešće se ne ispoljavaju nikakvim simptomima. Učestvuju u izgradnji hemoroidnih jastučića koji predstavljaju normalnu strukturu završnog dijela debelog crijeva i važni su u kontroli tečnosti i gasova. Pojava simptoma u vidu bola, krvarenja, vlaženja, ispadanja, slivanja, upućuje na to da je došlo do poremećaja, najčešće  tromboze ili upale. Ponavljanje tih tegoba naziva se hemoroidalnom bolešću.

Vrste hemoroida:

Spoljašnji hemoroidi se nalaze van ana-lnog kanala, ispod sfinktera.

Unutrašnji hemoroidi smješteni su iznad kružnog sfinkteričnog mišića koji drži anus zatvorenim. Sastoje se od  vena prekrivenih  slojem mukozne membrane porijeklom od crijeva.

Hemoroidalna bolest se dijeli na četiri stadijuma:

Prvi stadijum – čvorovi su relativno male veličine i pružaju se u šupljinu anusa. Bolni su na dodir i pri defekaciji.

Drugi stadijum – bolesnici se žale na snažne bolove u oblasti anusa, naročito izražene pri hodu i sjedenju. Čvorovi prolabiraju kada se bolesnik napreže.

Treći stadijum – karakteriše ga prolaps koji je dugotrajan i često je potrebno izvršiti repoziciju. Karakteristično je da se u većini slučajeva iskomplikuju krvarenjem.

Četvrti stadijum – predstavlja najtežu fazu bolesti. Čvorovi su stalno prolabirani, stalno vlaže, krvare i često se komplikuju uklještenjem, trombozom, zapaljenjem i jakim bolovima.

Koji su uzroci razvoja hemoroidalne bolesti ?

Nastanak hemoroidalne bolesti  tumači se lokalnim venskim zastojem krvi u perifernim djelovima debelog crijeva. U venama ovog područja nema zalistaka i u njima mnogo lakše dolazi do zastoja krvi. Među činiocima koji doprinose stvaranju ove bolesti na prvom mjestu su promjene u zidovima vena, zatim način ishrane, velika količina masti i povišeni nivo mokraćne kisjeline u krvi. Glavni uzrok nastanka hemoroida jeste opstipacija – zatvor. Pod opstipacijom se podrazumijeva postojanje manje od 3 stolice sedmično.  Najčešće se pojavljuju kod onih osoba koje mnogo sjede, konzumiraju  jela jako začinjena ljutom paprikom i biberom, kao i kod bolesnika koji pate od oboljenja prostate. Nastanak i razvoj hemoroidalne bolesti mogu pogoršati: tretman vrelim kupkama, gojaznost, pušenje, proliv, dugotrajan kašalj, naprezanje pri defekaciji, podizanje teških predmeta, trudnoća, porođaj.

Koji su simptomi ?

Najčešći znak bolesti jeste svrab u području anusa. Mnogi bolesnici se žale na svrab, žarenje i grčeve u anusu, naročito u vezi sa pražnjenjem crijeva. Područje oko analnog otvora postaje osjetljivo, bolno, otečeno i svrbi. Krvarenje je čest znak bolesti. Uvijek je površno, tačkasto ili prugasto, svijetlocrvene boje.

Kako se postavlja dijagnoza ?   

Kliničko ispitivanje započinje uzimanjem podataka od pacijenta o vremenu nastanka tegoba i njihovom načinu ispoljavanja. Kada se radi o spoljašnjim hemoroidima,  vrlo je jednostavno postavljanje dijagnoze i vrši se inspekcijom u koljeno-lakatnom položaju bolesnika. Unutrašnji čvorovi se ne vide i obično ih je teško prepoznati i pri pipanju. Dijagnoza se postavlja na temelju anoskopije ili rektoskopije.

Liječenje:       

Nakon postavljanja dijagnoze započinje se liječenje koje je u početku medikamentozno. Najčešće je dovoljno regulisati i osigurati bolesniku mekanu stolicu. Veoma je bitna ishrana, kao i svakodnevna higijena analne regije. Medikamentozna terapija se sprovodi kombinaci-jama vazoprotektiva, antivarikoznih ljekova i laksativa.

Liječenje hemoroidalne bolesti može se sprovoditi i na neki od sljedećih načina: skleroterapijom, ligiranjem hemoroida i operativnim liječenjem.

Savjeti:

– Ukoliko po prirodi posla mnogo sjedite, potrebno je da barem jednom u toku jednog sata napravite  prekid u trajanju od 5–10 minuta. Vozačima se ne preporučuje da za volanom provedu više od 3 sata bez prekida.

-Treba izbjegavati hranu sa jakim začinima, feferone, žestoka alkoholna pića i crno vino (u pretjeranim količinama), konzervisanu hranu, suvomesnate proizvode, meso, kafu, so. Pušenje treba smanjiti na najmanju moguću mjeru, a potrebno je  smanjiti i upotrebu  tijesta i mliječnih proizvoda u ishrani.

– Naročito treba izbjegavati: bijelo brašno, kolače, peciva, keks, mahunasto povrće, crni čaj, kakao.

-Preporučuje se ishrana povrćem, voćem, kuvanim žitom, mekinjama, raznim vrstama pahuljica, sjemenom lana, integralnim hljebom, pirinčem, medom, te pijenje čaja od kamilice, kantariona, nane, koprive, žalfije i soka od šargarepe.

-Za normalno pražnjenje najprikladnija je upotreba kompota od suvih šljiva i smokava, koji se uzima uveče pred spavanje. Osoba koja ima problem sa hemoroidima trebalo bi da svakodnevno  pije 6–8 čaša vode. Gladovanje  i izbjegavanje pražnjenja stolice nijesu preporučljivi.

-Poslije stolice preporučuje se izbjegavanje upotrebe toaletnog papira, uz obavezno pranje vodom i neparfimisanim sapunom. Na taj način smanjujete svrab.

-Poželjno je obavljati tuširanje mlakom vodom i nanositi hladne obloge  u predjelu rektuma sat vremena prije odlaska na spavanje.

Ova bolest se ne smije ignorisati i trpjeti !!!