POROĐAJ NIJE I NE SMIJE BITI TRAUMA

0
695

Porođaj nije i ne smije biti trauma

Posljednjih godina sve više trudnica odlučuje se za carski rez jer žele da izbjegnu bolove i napore koji prate prirodan porođaj. Mnoge od njih strepe od komplikacija kao što su pucanje međice, zaglavljivanje ploda u porođajnom kanalu i višečasovni bolovi, dok druge vjeruju da je carski rez najmanje traumatičan za bebu. Tehnički gledano, i ljekarima je lakše da završe operaciju za dvadesetak minuta nego da bdiju nad ženom ponekad i više od šest sati.

Prirodno je najbolje

Međutim, uprkos svemu, ginekolozi se slažu da je za ženu bolje da se porodi vaginalno, a ne „carskim rezom po norudžbini“. Hirurškoj intervenciji treba pribjegavati samo kada za to postoje jaki medicinski razlozi, kao što su blizanačka trudnoća, nesrazmjera između veličine ploda i širine karlice, ili situacija kada beba kreće da izađe karlicom umjesto glavom. Akušer će se odlučiti za carski rez i kada uoči nepravilan srčani ritam i nedostatak kiseonika kod bebe, odlubljivanje posteljice i placentu koja prekriva grlić materice. U indikacije spada i patološki strah od bola, jer takva trudnica ne slijedi uputstva, remeti prirodan tok porođaja i odlaže izlazak bebe, što može loše da se završi jer trudnica mora aktivno i svjesno učestvovati u porođaju slijedeći uputstva akušera. Mora shvatiti da bol koji osjeća nije patološki već je prirodan signal koji joj ukazuje da je beba spremna da ugleda svjetlost dana.

Zahvaljujuci školi trudnica koja egzistira u sklopu savjetovalista Doma zdravlja, svaka polaznica biće psihofizicki spremna za iščekivani čin porođaja.

Tok porođaja tece kroz četiri faze

1. Faza dilatacije (širenja): zavisi od više faktora – starosti trudnoće; zrelosti grlića; veličine ploda; postojanje vodenjaka; broja prethodnih porođaja. Dilatacija se odvija na dva načina – prvi, karakterističan za prvorotke – prvo dolazi do skraćivanja i izravnavanja, a zatim do dilatacije grlića; drugi – karakterističan za višerotke, simultano skraćivanje i dilatacija grlića. Vodenjak ima ulogu u dilataciji. Kod postojanja regularnih materičnih kontrakcija i pri dilataciji većoj od 3 cm. treba prokinuti vodenjak. 2. Faza ekspulzije – izlaska – predstavlja fazu istiskivanja ploda kroz koštani i meki porođajni kanal u spoljašnju sredinu. 3. Faza izlaska posteljice – period rađanja posteljice i plodovih ovojaka poslije njenog odlubljivanja (traje do 30 min.) 4. Faza hemostaze – zaustavljanja krvarenja iz materice i njena involucija. Carski rez

Negdje oko 15% svih porođaja se danas završava carskim rezom. Radi se o hirurškom zahvatu, kada se u opštoj ili epiduralnoj anesteziji malim poprečnim rezom u donjem dijelu trbuha otvara trbušna šupljina i potom materica, te plodovi ovoji i vadi beba. Za vrijeme dok pedijatar pregleda i zbrinjava dijete, ginekolog izljušti posteljicu, te potom sašije ranu obrnutim redom: prvo matericu, potom trbušni zid i to sve po anatomskim slojevima kako slijede. Cijeli postupak traje nekih dvadesetak minuta do pola sata: beba se obično vadi već 4 – 7 minuta nakon početka zahvata, a ostatak vremena se utroši na šivenje. Carski rez je ozbiljna operacija i za potpuni oporavak trebaće vam nekoliko nedjelja. Takodje je produžen i boravak u bolnici, koji obično traje 7-10 dana. Nakon operacije će te osjećati probleme još neko vrijeme, prilikom kašljanja ili smijanja, a možete imati i tegobe prilikom sjedjenja ili stajanja. Najznačajnije komplikacije zahvata su svakako infekcija, problem gubitka krvi kod zahvata, problem cijeljenja rane, kao i povećana intra – i postoperativna opasnost od tromboze.

Indikacije za carski rez su dvojakog karaktera: – od strane majke: jako krvarenje (najčešci uzroci jakog krvarenja su placenta previja, prijevremeno odlupljivanje normalno sjedeće placente, ruptura materice), nesrazmjera/disproporcija u veličini djeteta i obliku ili veličini karlice, bolesti majke (teška gestoza, srčane bolesti, šećerna bolest, akutna infekcija herpes genitalisom) – od strane djeteta: abnormalni položaj djeteta, višeplodne trudnoće, prijevremeni porođaj kada se očekuje težina djeteta < 1.500g, protrahirani porođaj, patološki CTG kod zatvorenog materičnog ušća, akutna bradikardija ili acidoza tokom porođaja, ispadanje pupčanika i krvarenje kod pogrešne insercije pupčane vrpce (Insertio velamentosa).

Carski rez se može izvoditi kao primarni i kao sekundarni carski rez. Kod primarnog carskog reza, carski rez se unaprijed planira i izvodi na hladno, prije započinjanja trudova. Sekundarni carski rez se obično izvodi nakon početka porođaja, kada su komplikacije nastupile za vrijeme trajanja porođaja.

Nakon porođaja djeteta nastupa kratka pauza u kojoj ste vjerojatno oduševljeni prvim susretom s vašom bebom. U ovo vrijeme akušer presijeca pupčanik i zbrinjava ranu na pupku bebe. Materica se lagano kontrahuje što dovodi do odvajanja posteljice. Posteljica se zatim u nekih 10 – 15 minuta nakon rođenja djeteta porodi spontano ili blagim povlačenjem za pupčanik od strane akušera.