Zaštita jetre

0
252

Dr Dušanka Milatović Perović

Spec. infektologije i subspecijalista gastroenterohepatologije

Opšta bolnica Nikšić

 

Jetra je poslije kože najveći organ u ljudskom tijelu. Ona je glavna laboratorija,  jer obavlja veliki broj biohemijskih procesa u organizmu. Kroz nju u svakoj minuti protekne 1.5 l krvi. Jedna krv je arterijska, a druga krv putem portne vene donosi molekule iz digestivnog trakta, od kojih jetra neke skladišti, a neke prerađuje.

Jetra obavlja više od 500 funkcija u organizmu.

Najvažnije su:

– stvaranje i izlučivanje žuči,

– sinteza albumina i faktora koagulacije,

– izlučivanje bilirubina, holesterola, triglicerida, hormona i ljekova,

– metabolizam lipida, ugljenih hidrata i proteina,

– aktivacija enzima,

– skladištenje glikogena, vitamina i mineral,

– detoksikacija i pročišćavanje krvi.

Uloga detoksikacije je jako važna, budući da smo svakodnevno izloženi raznim toksinima.

Najčešći toksini, koji su istovremeno i najčešći uzroci bolesti jetre su:

  • iz hrane pesticidi, herbicidi, teški metali i hormoni iz namirnica životinjskog porijekla),
  • toksini iz zagađenog vazduha,
  • hemikalije iz vode,
  • hemikalije iz preparata za ličnu higijenu,
  • alkohol.

U jetri se odvija biotransformacija ljekova i toksina u neškodljive ili manje škodljive, u vodi topljive metabolite. Na taj način se putem žuči i bubrega izlučuju iz organizma. U ovom toksičnom procesu nastaju toksični metaboliti, to jest slobodni radikali (O2, HOO), koji izazivaju peroksidaciju lipida u membrani hepatocita. Ovo izaziva nekrozu hepatocita i toksičnu bolest jetre.

Osim od toksičnih jetra obolijeva od:

  • virusnih bolesti (virusi A,B,C,D,E),
  • autoimunih bolesti (primarna bilijarna ciroza, autoimuni hepatitis i primarni sklerozirajući holangitis),
  • metaboličkih bolesti (Wilsonova bolest, hemohromatoza,  NASH).

U svim tim bolestima dolazi do nekroze hepatocita, a kod nekih do nakupljanja masnih kapljica u jetri.

Da bi se ove bolesti prevenirale i liječile  koriste se između ostalog hepatoprotektivi. Najpoznatiji hepatoprotektiv je plod sikavice. Preparat Hepagard sadrži ekstrakt ovog ploda, uz dodatak ekstrakta artičoke, holina, L-metionina i vitamina C i B6. Ovakav sastav ga čini vrlo  potentnim hepatoprotektivom, koji je našao svoje mjesto u prevenciji i liječenju bolesti jetre.