TORCH infekcije

0
382

torchTORCH je skraćenica koja sadrži početna slova za 5 i više infekcija  koje, ako se dogode u trudnoći, mogu da se prenesu preko posteljice sa majke na plod i uzrokuju anomalije ili pak smrt ploda.

T-Toxoplasmosis

O-other infections ( Parvo B 19, HIV, VZV)

R-Rubella

C- Cytomegalovirus

H-herpes simplex virus

Većina infekcija su virusnog porijekla, rjeđe bakterijskog i protozoalnog. Do infekcije  može doći u bilo kom periodu trudnoće.

Simptomi ovih infekcija kod trudnice mogu biti: povišena tjelesna temperatura, uvećanje limfnih žlijezda, umor, slab apetit, kožni osip, a često se dešava da infekcija prođe sa blagom kliničkom slikom ili asimptomatski. Težina i ishod infekcije zavise od vrste uzročnika, broja i virulencije mikroorganizama, otpornosti trudnice kao i od perioda trudnoće  tj. trimestra u kojem se infekcija dogodila. Najveći značaj imaju infekcije koje se dogode u prvih 12 nedjelja trudnoće,  jer izazivaju embriopatije tj. oštećenja embriona. Embriopatije nisu specifične za vrstu uzročnika infekcije već  za gestacijsku dob  tj.fazu razvoja u kojoj je embrion inficiran.

Ako se desi teško oštećenje embriona nastupi spontani pobačaj ili teške anomalije ploda: chorioretinitis (zapaljenje oka), mikrocefalija (smanjenje obima glave), hepatosplenomegalija sa žuticom, oštećenje vida, sluha itd. Najviše su pogođeni oni organi koji se u trenutku nastanka infekcije najintenzivnije razvijaju. Dakle, nisu svi organi podjednako zahvaćeni.

Fetopatije predstavljaju oštećenja ploda nastala poslije 12 nedjelje gesatcije pa sve do porođaja. Posljedice infekcije zavise od vrste uzročnika i mogu biti IUGR (zastoj u rastu ploda), prijevremeni porođaj, FMU (smrt ploda) a može se roditi i novorođenče sa znacima preležane infekcije, sa znacima infekcije koja još traje, bez ikakvih posljedica ili  sa posljedicama koje će se javiti kasnije u djetinjstvu (mentalna retardacija, autizam).

Infekcije ploda u II i III trimestru ne daju kongenitalne anomalije.

U trudnoći  se može desiti i da dođe samo do infekcije majke a da plod ne bude inficiran.

Kada treba raditi TORCH?

TORCH treba uraditi prije trudnoće kako bi buduća trudnica znala koja antitijela ima u krvi, kako bi mogla prevenirati pojavu infekcije onim uzročnicima čija antitijela nema.

TORCH predstavlja test kojim se iz krvi trudnice određuju IgM i IgG antitijela na navedene uzročnike infekcija, na osnovu kojih se može saznati je li trudnica ranije preležala tu infekciju  (pozitivna IgG antitijela i time posjeduje zaštitna antitijela u svojoj krvi) ili je do infekcije došlo u toku trudnoće (pozitivna IgM antitijela).

Ako je dokazana mala količina IgM antitijela tj. granična vrijednost  test treba ponoviti za 2-3 nedjelje nakon prvog uzimanja krvi da bi se vidjelo da li je došlo do porasta titra antitijela. Ako  jeste, to znači da je u pitanju svježa infekcija a ako titar antitijela ne raste u pitanju je stara infekcija. Dilemu da li je u pitanju stara ili svježa infekcija može riješiti i određivanje aviditeta. Visok aviditet govori u prilog stare infekcije, što znači da nema opasnosti za plod. Kod dokazane svježe infekcije potrebno je ultrazvučno praćenje ploda uz amniocentezu po poterbi, koja može da razriješi dilemu da li je beba inficirana.

Kod nekih infekcija u trudnoći postoji specifična terapija kao što je primjena lijeka kod toksoplazmoze ili intrauterina  transfuzije kod PARVO B 19 virusa, dok kod većine infekcija ne postoji mogućnost liječenja.

Savjeti za prevenciju ovih infekcija su:

1. izbjegavati kontakte sa mačkama u trudnoći (izvor su toksoplazmoze),

2. dobro oprati i po potrebi oljuštiti  voće i povrće,

3. jesti termički dovoljno obrađeno meso,

4. izbjegavati dječije kolektive u zimskim mjeseciam ( škole i vrtići ) ukoliko nisu  pozitivna antitijela IgG na CMV,

5. rubela i varičela se mogu prevenirati ako se majka vakciniše prije trudnoće.

 

Dr Milica Glušac, spec. ginekolog akušer
Opšta bolnica, Nikšić